IV SUMMARY Studies on the Optimization of NOR-staining in T-Iymphocyte Interphase Nuclei and its Application to Down's Syndrome Patients NOR staining procedure of phytohemagglutinin(PHA)-stimulated human lymphocyte interphase nuclei has been improved to compare the nucleolar organizer regions surface (NORss)/total nuclear surface (TNs) proportion of Down syndrome (DS) patient lymphocytes with those of healthy subjects. Mean values ± SD of the NORss/TNs and condensed chromatin surface (CCs)/TNs binary measured by the computer program in 50-100 lymphocytes for each of 20 free trisomy 21, 4 Robertsonian translocation type of DS patients and 12 healthy subjects were found as 13.21 ±3.45, 11.28±2.64; 9.48±1.8, 9.05±1.58 and 9.12±2.33, 8.84±2.23 % respectively. The NORss/TNs and CCs/TNs values between free trisomy 21 and controls are significantly different (p<0.001 by ANOVA test). Both parameter values are significantly higher in DS patients with free trisomy 21 than that of the healthy controls. Robertsonian translocation type of trisomy where the two rDNA repeats are missing do not show a decrease or enhancement of NORss/TNs and CCs/TNs values when compared with that of the controls (p>0.05). We concluded that: 1) NOR expression in DS patients' lymphocytes with free trisomy 21 do not show a downregulative pattern. 2) NORss/TNs and CCs/TNs enhancement in PHA-stimuIated lymphocyte interphase nuclei of DS patients with free trisomy 21 is due to extra NOR expression in these cells. 3) CC seen in PHA-stimulated lymphocyte nuclei after Giemsa staining is constituted essentially of the active NORs. Key Words: Condensed chromatin, NORs, Down syndrome, T-lymphocyte, AgN03 stain, silver stain.

Ill ÖZET T-lenfosit İnterfaz Çekirdeklerinde NOR Boyama Yöntemini Optimize Etme Çalışmaları ve Down Sendromlulara Uygulanması Fitohemaglutinin (PHA) ile uyarılmış insan lenfosit interfaz çekirdeğini NOR boyama prosedürü, sağlıklı kişilerdekilerle Down sendromlu (DS) hastaların lenfositlerinin çekirdekçik oluşturan bölgelerin yüzeyi (NORsy)/ toplam çekirdek yüzeyi (TÇy) oranını karşılaştırmak için geliştirilmiştir. 20 Klasik tip Down sendromlu, 4 Robertsonian translokasyon tipi Down sendromlu hasta ve 12 sağlıklı kişinin her birinden 50-100 arasında lenfositleri bilgisayarda ölçülerek NORsy/TÇy ve kondanse kromatin yüzeyi (KKy)/TÇy ikilisinin ortalama % değerleri±SD, sırasıyla 13.21±3.45, 11.28±2.64 ; 9.48±1.81, 9.05±1.58 ve 9.12±2.33, 8.84±2.23 olarak bulunmuştur. Klasik tip Down sendromlularda ve kontrollerde NORsy/TÇy ve KKy/TÇy değerleri anlamlı derecede farklıdır (p<0.001 ANOVA testi kullanarak). Her iki parametre değeri de klasik tip DS' larda sağlıklı kontrollerdekinden anlamlı derecede yüksektir. 2 rDNA tekrarlarının kaybolduğu Robertsonian translokasyon tipi hastalar kontrollerle karşılaştırıldığında NORsy/TÇy ve KKy/TÇy değerlerinde bir azalma yada artış görülmemiştir.(p>0.05). Sonuç olarak; 1) Klasik tip trizomi 21 'li Down sendromu hastaların lenfositlerindeki NOR ifadesi azalan yönde bir ayarlanma göstermemektedir. 2) NORsy/TÇy ve KKy/TÇy' deki artış, bu hastaların lenfositlerindeki fazladan NOR ifadesi nedeni ile olmaktadır. 3) Giemsa boyamadan sonra PHA ile uyarılmış lenfosit çekirdeğinde görülen KK, esas olarak aktif NOR' lardan oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kondanse kromatin, NORs, Down sendromu, T-lenfosit, AgN03 boyama, gümüş boyama.