This thesis explores the transformation of public spaces, with reference to power relations and the struggle for power. In this regard Tehran has been chosen as the main concern and the case of the study, while in its short history of being the political center of the country, the city has been hosting several uprisings and political tensions that are projected on the body of the city. The agencies of this power struggle will be analyzed sociologically and politically, to comprehend the way public spaces of the city and the conception of space are transformed. The spatial analysis of the case of the study in different periods of its history, in relation to socio-political elements of effect, will cause the study to evolve around a simultaneous concentration on spatial transformation and power relations. With such a framework this thesis will question the role of architecture and urban design in the transformation of space, which is dominated by the power struggle, and its balance.The primary aim here is to understand how public space becomes a political apparatus in using urban public spaces historically, in the struggle over power, and how the ruling power represents its ideology in public spaces and how in response the resisting forces of the society manifest their demand for change in public spaces and appropriate those spaces to live in. Alongside the theoretical discussions, the case of Tehran will provide a multi dimensional source for these explorations; the discussions will mainly focus on a great public square of Tehran (Azadi Square), and the entrance of Tehran University, as the critical and symbolic nodes of public gatherings in the recent history of this city, to analyze how public spaces which are created by one authority of power might totally change in terms of function and meaning, and be transformed into a new entity with similarities and contradictions with the previous one.

Bu tez, kamusal mekanların dönüşümünü, güç ilişkileri ve güç mücadelesine göndermeyle inceler. Bu kapsamda, Tahran araştırmamızın eksenini oluşturmaktadır; ülkenin kısa süreli de olsa, politik merkezi olması nedeniyle kent, kentin fiziki yapısında da kendisine yansıtan bir çok sivil ayaklanmalara ve politik gerginliklere ev sahipliği yapmıştır. Bu süreci oluşturan aktörler sosyolojik ve politik değişkenler vasıtasıyla analiz edilerek, kentin kamusal mekanlarının algısı ve bu mekanların dönüşümü anlaşılmaya çalışılmaktadır. Farklı dönemlere atfen, sosyo-politik değişkenlerin mekansal dönüşüm ve güç ilişkilerini eş-zamanlı olarak etkilediği varsayılmaktadır. Bu kuramsal çerçeve içinde, Tahran'ın çok boyutlu somut örnekler içerdiği düşünülmektedir; bu bağlamda, Tahran Azadi Square (Azadi Meydanı) ve Tahran Universitesi girişini oluşturan meydanlar sembolik mekanlar ve kamusal etkinliklerin önemli odak noktaları olarak özellikle tartışılmaktadır.Buradaki temel soru, belirli otoriteler tarafından yaratılan kamusal mekanların, anlam ve işlev olarak nasıl değiştiği ve bir önceki dönemden farklı bir niteliğe nasıl kavuştuğu üzerine kurgulanmıştır. Bu araştırma sırasında, özelleşmiş iki alan üzerinde yoğunlaşarak, farklı dönemlerdeki kullanım ve algısal çatkılama, ideolojik boyutlarıyla birlikte tartışılmaya açılmıştır. Son olarak, tüm bu süreç içerisinde, mimarın rolü sorgulanarak, kent mimarlığının mekansal dönüşüm içindeki kurumsal etkisi anlaşılmaya çalışılmıştır.