The aim of this study was to evaluate the effects of L-arginine, L-glutamine and Beta-hydroxy-beta-methylbutryrate on wound healing by histological and immunohistochemical. Apoptocic effects of product was also investigated. A total of 40 wistar albino male rats were divided into two groups; Test(1-arginine, l-glutamine and hydroxy methyl butyrate containing nutrient products) and control group. Control and test groups were also divided into 2 groups according to sacrification days; 3 and 7 days. Gingival tissues were removed from 1mm apical of maxillary first molar teeth of the animals. 1-arginine, l-glutamine and hydroxy methyl butyrate containing nutrient products were given to test animals by gavage throughout the experiment period. Rats were sacrificed at 3 and 7 days. Sections were stained with Hemotoxylen-eosine (HE) and Masson- Trichrome (MT) to determine the general histological structure. Wound morphology was evaluated in HE stained sections, while sections stained with masson tricrom were used to demonstrate collagen accumulation. Cytokeratin 6 (CK6) used as a marker proliferating keratinocytes on growing epithelial extension in the wound area on 3 and 7 of the experiment and cytokeratin 15 (CK15) expession was shown immunohistochemically for the identification of epidermal stem cells. Terminal deoxynucleotide-transferase (TdT) -mediated dUTP nick end labeling (TUNEL) method was used to determine apoptotic cells in all sections of the tissues obtained at the end of the experiment. Results of HE and MT staining showed that Abound-R shortened the wound closure period, increased collagen synthesis and improved wound morphology (p<0.05) Immunohistochemical analysis showed that the expression of CK6 and CK15 was significantly higher in the Abound-R treated test groups than in the control group (p<0.05). Within the limits of this study, our results revealed that usage of the 1-arginine, 1-glutamine and hydroxy methyl butyrate containing nutritional products showed positive effect on wound healing both histomorphologically and histochemically.Keywords: Wound healing, arginine, glutamine, cytokeratin 6, cytokeratin 15.

Bu çalışmanın amacı l-arjinin, l-glutamin ve hidroksi metil bütirat (HMB) içerikli beslenme ürünü uygulamasının yara iyileşmesi üzerine etkilerinin histolojik ve immünohistokimyasal olarak incelenmesidir. Ayrıca ürünün apoptotik etkileri de incelenmiştir. Toplam 40 adet wistar albino cinsi erkek rat test (l-arjinin, l-glutamin ve hidroksi metil bütirat içerikli beslenme ürünü verilen grup) ve kontrol grubu olmak üzere 2 gruba eşit sayıda ayrıldı. Kontrol ve test grupları da kendi içerisinde 3. gün ve 7. gün sakrifiye edilenler olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Hayvanların maksiller 1. molar dişlerinin 1mm apikalinden disposible punch materyali ile dişeti dokusu çıkarıldı ve deney boyunca gavaj yoluyla test grubundaki hayvanlara l-arjinin, l-glutamin ve hidroksi metil bütirat içerikli beslenme ürünü verildi. Hayvanlar 3. ve 7.günlerde sakrifiye edildi. Genel histolojik yapının belirlenmesi amacıyla kesitler Hematoksilen-Eosin (HE) veya Masson-Trichrom (MT) ile boyandı. HE ile boyanan kesitlerde yara morfolojisi değerlendirilirken, MT ile boyanan kesitler kollajen birikimini göstermek için kullanıldı. Deneyin 3. ve 7. günlerinde yara bölgesinde büyüyen epitelyal dildeki çoğalan keratinositler için bir belirteç olarak sitokeratin 6 (CK6); epidermal kök hücrelerinin belirlenmesi için sitokeratin 15 (CK15) ekspresyonu immunohistokimyasal olarak gösterildi. Deney sonunda elde edilen dokulara ait tüm kesitlerde apoptotik hücreleri belirlemek için terminal deoxynucleotide-transferase (TdT)-mediated dUTP nick end labeling (TUNEL) metodu uygulandı. HE ve MT boyama sonuçları, Abound-R uygulamasının yara kapanma süresini kısalttığı, kollajen sentezini arttırdığı ve yara morfolojisini düzelttiğini gösterdi (p<0.05). İmmunohistokimyasal analizler CK6 ve CK15 ekpresyonunun, l-arjinin, l-glutamin ve hidroksi metil bütirat içerikli beslenme ürünü uygulanan test gruplarında kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, gruplar arasında istatiksel anlamlı şekilde daha yüksek olduğu göstermiştir (p<0.05) Bu çalışmanın limitleri dahilinde sonuçlarımız l-arjinin, l-glutamin ve hidroksi metil bütirat içerikli beslenme ürünü kullanımının hem histomorfolojik hem de histokimyasal olarak yara iyileşmesine pozitif yönde etki gösterdiğini ortaya koymuştur.Anahtar kelimeler: yara iyileşmesi, arjinin, glutamin, sitokeratin 6, sitokeratin 15.