Human high density lipoproteins (HDLs) play an important role against development of atherosclerosis and cardiovascular diseases and high plasma levels of HDL are inversely correlated with the incidence of these pathologies. This correlation is relate to the ability of HDL to promote reverse cholesterol transport and inhibitory against LDL oxidation. HDL-associated enzymes such as PON, PAF-AH and LCAT involved in antioxidant function of HDL, also the quality of HDLs contribute to their antiatherogenic effects. LDL oxidation plays important role in the development of atherosclerosis. LDL susceptibility to oxidation is affected mainly by its chemical composition including ?-tocopherol and double bonds in fatty acids. We aimed to determine the effects of hazelnut consumption by diet on plasma lipids, lipoproteins, serum PON activity and lipoproteins susceptibility to oxidation in hypercholesterolemic individuals. Study group was included 13 men and 2 women. Blood samples were collected before starting the study, on 30th day 60th day and 90th of the study. Lipoprotein susceptibility to oxidation was determined by measuring the conjugated diene kinetics. Serum TC, TG and LDL-C levels decreased at the end of 60th day. While apo A-I increased on 60th day, HDL-C and apo B levels did not show significant change. It was found that t-lag both in LDL and in HDL+LDL were increased at 60th day. No change was observed in HDL oxidation period.It can be concluded that hazelnut consumption in hypercholesterolemic subjects had beneficial effects not only plasma lipid levels, also lipoproteins, especially LDL, oxidation processes. These changes may play important roles to reduce the development of atherosclerotic process.Keywords: Hazelnut, hypercholesterolemia, atherosclerosis, HDL, LDL oxidation.

HDL ateroskleroz ve kardiyovasküler hastalıkların gelişimine karşı önemli rol oynar ve yüksek HDL plazma düzeyleri ile kardiyovasküler hastalık insidansı arasında ters bir ilişki vardır. Bu ilişki HDL' nin ters yönde kolesterol taşıma ve LDL oksidasyonunu inhibe etme özelliklerinden kaynaklanmaktadır. HDL ile ilişkili enzimler olan PON, PAF-AH ve LCAT gibi enzimler HDL' ye antioksidan özellik kazandırmaktadır. HDL' nin kalitesi de antiaterojenik özelliklerine katkıda bulunmaktadır. LDL oksidasyonu ateroskleroz gelişiminde önemli rol oynamaktadır. LDL' nin yağ asidi kompozisyonu diyetle alınan yağ asitleri ile değişebilir, PUFA içeriğinin azaltılıp, MUFA içeriğinin arttırılması LDL oksidasyonunu azaltabilir. Fındığın hiperkolesterolemik bireylerde plazma lipidleri, lipoproteinleri, serum PON aktivitesi, LDL ve HDL oksidasyonu üzerine etkileri ve bu bireylerden elde edilen HDL' nin LDL oksidasyonu üzerine etkisini göstermeyi amaçladık. Çalışma grubu 13 erkek ve 2 kadından oluşmaktadır. Kan örnekleri başlangıçta, 30. günde, 60. günde ve 90. günde toplanmıştır. Çalışmamızda lipoproteinlerin oksidasyona duyarlılığı konjuge dien takibi ile belirlenmiştir. Serum TK, TG ve LDL-K düzeyleri 60. günde anlamlı olarak azalmıştır. Apo A-I 60. günde anlamlı olarak artarken, HDL-K ve apo B düzeylerinde anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. LDL ve HDL+ LDL oksidasyonlarının t-lag değerlerinde 60. günde anlamlı bir artış bulunmuş, HDL oksidasyonu t-lag değerinde ise belirgin bir değişiklik görülmemiştir.Sonuç olarak, hiperkolesterolemik bireylerde fındık tüketiminin yararlı etkilerinin sadece plazma lipid düzeyleri üzerine değil, aynı zamanda lipoproteinler, özellik de LDL ve oksidasyon basamakları üzerine olduğu söylenebilir. Bu değişimler, aterosklerotik basamakların gelişiminin engellenmesine karşı önemli bir rol oynayabilir.Anahtar kelimeler: Fındık, hiperkolesterolemi, ateroskleroz, HDL, LDL oksidasyonu,.