ABSTRACTWith this research, it was investigated that the effects of evening primrose oil on oxidant-antioxidant system to be given arsenic with drinking water in rat.In this study, it was designed four groups as control (Group 1), evening primrose oil (Group 2), arsenic alone (Group 3), arsenic plus evening primrose oil (Group 4). It was used 48 Wistar Albino race male rat and kept 12 rats in each group. It was given evening primrose oil at 0.1 ml/rat/day into the stomach via gavage, Na-arsenide 100 ppm via drinking water as ad-libitum and evening primrose oil at 0.1 ml/rat/day into the stomach via gavage plus Na-arsenide 100 ppm via drinking water as ad-libitum during 30 days for Groups 2-4, respectively. At the end of the 30th day, tissues (liver, lung, kidney, brain, heart, spleen and testis) and blood samples of all groups were taken. In the samples, the levels of malondialdehyde (MDA) and nitric oxide (NO) and superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) and glutathione peroxidase (GSH-Px) levels/activities were analyzed.When compared to arsenic plus evening primrose oil treated group (Group 4), Na-arsenic alone group (Group 3), a significant increase in liver, lung, kidney, spleen, testis, brain and heart tissues were found for MDA levels. A significant reduction in liver, kidney, testes and heart tissues and erythrocytes were detected for SOD activity. A significant increase in liver, lung and testes tissues; a significant decrease in the kidney, brain, heart and spleen tissues and erythrocytes has been found for CAT activity. Significant decrease in liver, lung, kidney, spleen and heart tissues and erythrocytes for GSH-Px activities was seen. A significant decrease in liver, kidney, spleen, brain and heart tissues NO levels were found.As a result, it was determined that exposure to arsenic in rats causes oxidative stress by increasing lipid peroxidation (increasing of MDA and NO levels) and changing the activity of antioxidant enzymes; evening primrose oil given mentioned dose and duration has not any adverse effects; giving arsenic with evening primrose oil reduces the severity of oxidative stress and lipid peroxidation.Key words: Arsenic, Evening Primrose Oil, Lipid Peroxidation, Rat.

ÖZETBu çalışma ile arsenikli içme suyu verilen ratlarda Çuha Çiçeği Yağının oksidan-ntioksidan sistem üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı.Çalışmada kontrol, çuha çiçeği, arsenik ve arsenikle ile çuha çiçeği yağı verilen 4 grup oluşturuldu. Her grupta 12 rat olmak üzere toplam 48 adet Wistar Albino ırkı erkek rat kullanıldı. Grup 2, 3 ve 4'e sırasıyla çuha çiçeği yağı sondayla mideye 0,1 ml/hayvan/gün dozunda; Na-arsenit içme suyunda 100 ppm dozunda ad libitum olarak; çuha çiçeği yağı (soda ile 0,1 ml/hayvan/gün dozda) ile Na-arsenit (100 ppm dozunda içme suyunda) ad libitum olarak birlikte 30 gün süreyle verildi. Otuzuncu günün sonunda, bütün gruplardan doku (karaciğer, akciğer, böbrek, beyin, kalp, dalak, testis) ve kan numuneleri alındı. Numunelerde malondialdehit (MDA) ve nitrik oksit (NO) düzeyi ile süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve glutasyon peroksidaz (GSH-Px) aktivite analizleri gerçekleştirildi.Çuha çiçeği yağı ile arseniğin birlikte verildiği grupta (Grup 4), yalnızca arsenik verilen gruba göre (Grup 3), MDA düzeyinde karaciğer, akciğer, böbrek, dalak, testis, beyin ve kalp dokusunda önemli bir düşüş bulundu. SOD aktivitesinde karaciğer, böbrek, testis ve kalp dokusu ile eritrositte önemli bir düşüş tespit edildi. CAT aktivitesinde karaciğer, akciğer ve testis dokusunda önemli bir artış; böbrek, beyin, kalp ve dalak dokusu ile eritrositte önemli bir düşüş gözlendi. GSH-Px aktivitesinde karaciğer, akciğer, böbrek, dalak ve kalp dokusu ile eritrositte önemli bir düşüş gerçekleşti. NO düzeyinde karaciğer, böbrek, dalak, beyin ve kalp dokusunda önemli bir düşüş vardı.Sonuç olarak, ratlarda arsenik maruziyetinin lipid peroksidasyonunu artırarak (MDA ve NO düzeyindeki artış) ve antioksidan enzimlerin aktivitelerini değiştirerek oksidatif stres oluşturduğu; belirtilen doz ve sürede çuha çiçeği yağı verilen ratlarda bu bileşiğin herhangi bir olumsuz etkisinin olmadığı; arsenik ve çuha çiçeği yağının birlikte verilmesinin oksidatif stres ve lipid peroksidasyonun şiddetinde azalmaya yol açtığı belirlendi.Anahtar kelimeler: Arsenik, Çuha Çiçeği Yağı, Lipid Peroksidasyon, Rat.