Aim: We aimed to compare the hemodynamics and the morphology of the internal jugular veins and vertebral veins, using Colour-Doppler and B-mode sonography in multipl sclerosis (MS) and in controls. In addition, IJV and VV?s between MS patients and the control group was investigated whether there is no significant difference in supine and sitting position between the measured current volumes.Material and methods: The interal jugular veins (IJV) and vertebral veins (VV) of 60 MS patients and age- and gender- matched 60 healthy controls were examined using colour doppler and B-mode ultraound in sitting ans supine positions. Changes in hemodynamics and the presence or absence of morphological changes were recorded and evaluated according to Zamboni crietria. The presence of at least two of the Zamboni criteria in the same individual was considerede pozitive for evidence of chronic cerebrospinal veous insuffiency(CCSVI).In this study all the patients and control subjects were evaluated according to the fisrt 4 criteria but the last criteria (reflux in the deep cerebral veins) was not assesed due to the lack of the required ultraound probe in our instution.Presence of the extracranial zamboni criteria and neasurements of flow volume were examined in the sitting and supine positions for all the patients and controls.Results: Acording to the described criteria, 76% of the MS patients showed anormal findings(at least one extracranial zamboni criteria)and 21% of them showed evidence of CCSVI, however; only 33 of controls shoed abnormal findings and 1,6% of them showed evidence of CCSVI. The difference between groups is statistically sinificant.(p<0,01)In addition we did not detect any statistically significant difference between patients? and control subjects? IJV - VV mean flow volumes which were examined in both sitting and supine positions.(p>0,1)Conclusion: There is a strong association between CCSVI and MS. This relationship can be easily demonstrated with B-Mode and Colour doppler sonography: a simple and non-invazive method. However further large studies and meta-analyses are required for the accurate determination of this association.

Amaç: Multipl Skleroz'lu (MS) hastalar ile sağlıklı bireyler arasında İnternal Juguler Ven (IJV) ve Vertebral Ven'lerin (VV) B-mod, Doppler US kullanarak morfolojisi ve hemodinamisinin karşılaştırılması amaçlandı. Ayrıca IJV ve VV'lerde MS hastaları ile kontrol grubu arasında supin pozisyonda ve oturarak ölçülen akım volüm ortalamaları arasında anlamlı farklılık olup olmadığı araştırıldı.Materyal-Metod: 60 hasta, yaş ve cinsiyet olarak korele 60 sağlıklı bireyin IJV ve VV'leri B-mod ve renkli Dopler US kullanarak morfolojik ve hemodinamik değişiklikleri not edildi. Elde edilen parametreler Zamboni Kriterleri'ne göre değerlendirilerek 2 veya daha fazla kriter taşıyan hasta veya kontrol bireyleri Kronik Serebrospinal Venöz Yetmezlik (CCSVI) tanısı aldı.Çalışmaya dahil edilen hasta ve kontrol bireyleri ilk 4 kriter açısından değerlendirilmiş olup 5. kriter olan DCV'deki reflü, gerekli ultrason probunun merkezimizde olmamasından dolayı değerlendirilemedi.Hasta ve kontrol bireylerinde ekstrakranial Zamboni kriterleri ve akım volümleri sırasıyla supin pozisyonda ve 90 derece oturur pozisyonda incelendi.Sonuçlar: Hastaların %76'sında, sağlıklı bireylerin %21'inde en az 1 Zamboni kriteri mevcuttu. Hastaların %33'ünde, sağlıklı bireylerin %1,6'sında CSSVI mevcut olup MS hastaları ile kontrol bireyleri arasında CCSVI varlığı açısından istatistiksel anlamlı farklılık saptandı(p<0.01).Ayrıca Hasta grubu ile kontrol grubu arasında IJV ve VV'lerde hem supin hemde 90 derece oturur pozisyonlarda ölçülen akım volümlerinin ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamış olup çok yakın değerler elde edildi (Tüm karşılaştırmalar için p>0,01).Tartışma: CCSVI, MS ile sıkı bir ilişki içindedir. Bu ilişki non-invaziv bir yöntem ölen B-mod ve Renkli Doppler US ile rahatlıkla ortaya konabilir. Ancak bu ilişkinin net ortaya konması açısından daha geniş hasta ve kontrol grupları ile çok merkezli çalışma sonuçlarına ihtiyaç vardır.