The aim of this study is to analyze cliché words used in Turkish as a foreign language textbooks in terms of their contexts and types of speech acts and to determine in which context and how often they are included in the relevant textbooks.Five Turkish as a foreign language textbooks (Gökkuşağı Türkçe A1-A2, İstanbul A1-A2, İzmir A1-A2, Pratik Türkçe A1-A2 & Türkçe Alıştırma Kitabım & Yeni Hitit A1-A2) were chosen. Cliché words in these books were collected as data then analyzed in terms of their structural, functional, semantic and contextual features. Language and culture elements as one of the most important components of general Turkish vocabulary were mentioned especially for their effect from past to present on the formation of cliché words. Various cliché words were then defined and classified in this purpose. The originality, importance, purpose and limitations of the study were also given in this part.In the second part, related concepts such as language, vocabulary, speech-act and cliché words were explained in their relationship with each other in the light of previous studies on cliché words in the literature. The findings of the study were presented in the third part. Turkish as a foreign language textbooks and workbooks were analyzed in terms of their types of speech acts and cliché words as well as their diversity and frequency. In the last part of the thesis, results regarding speech acts and cliché words in Turkish as a foreign language textbooks and workbooks were summarized. These books were then discussed for their weaknesses and strengths in the context of cliché words. Suggestions for any prospective Turkish as a foreign language textbooks or studies about Turkish cliché words to be taught to foreign learners of Turkish were also made. Keywords: Language, culture, Turkish as a foreign language, speech acts, cliché words.

Bu çalışmanın amacı yabancılara Türkçe öğretimi ders ve alıştırma kitaplarında kullanılan kalıpsözleri bağlamlarına ve sözeylem türlerine göre araştırmak, söz konusu ders kitaplarında kalıpsözlere hangi bağlamda ve ne sıklıkla yer verildiğini incelemektir.Türkiye Türkçesindeki kalıpsözlerin yabancılara öğretiminde kullanılan beş Türkçe öğretim seti (Gökkuşağı Türkçe A1-A2, Pratik Türkçe A1-A2 ve Türkçe Alıştırma Kitabım A1-A2, İstanbul A1-A2, İzmir A1-A2 ve Yeni Hitit A1-A2) yapısal, işlevsel, anlamsal ve bağlamsal özellikleri bakımından incelenmiş elde edilen veriler çözümlenmiştir. Tezin ilk bölümünde Türkçenin genel olarak söz varlığını oluşturan dil ve kültür öğelerinin geçmişten günümüze kalıpsözlerin oluşmasındaki etkisine değinilmiş, bu bağlamda değişik kalıpsözlerin tanımlarına yer verilmiştir. Araştırmanın özgünlüğü, önemi, amacı ve sınırlılıkları dile getirilmiştir.İkinci bölümde dilin tanımı, söz varlığı, söz edimi ve kalıpsöz kavramları birbirleriyle ilişkileri çerçevesinde tanımlanmış ve alanyazında kalıpsözler ile ilgili önceki çalışmalar özetlenmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın bulguları verilmiştir. Bu çerçevede yabancılara Türkçe öğretimi ders ve alıştırma kitaplarında hangi tür sözeylem ve kalıpsözlerin olduğu, ne sıklık ve çeşitlilikle kullanıldığı veriler ışığında çözümlenmiştir. Son bölümünde ise yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders ve alıştırma kitaplarında yer alan sözeylemler ve bu sözeylemlere ait kalıpsözler araştırma bulguları doğrultusunda ele alınmış, söz konusu kitapların kalıpsözler bağlamında güçlü ve zayıf yönleri değerlendirilmiş, gelecekte yayımlanması olası Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ders ve alıştırma kitapları ile yabancı dil olarak Türkçe ve kalıpsözler ortak paydasında yürütülecek çalışmaların yazarlarının göz önünde bulundurmalarının yararlı olacağı düşünülen konular üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Dil, kültür, yabancı dil Türkçe, sözeylemler, kalıpsözler.