ABSTRACT Ph. D. Thesis CONSTITUTING URBAN OPEN AND GREEN AREA SYSTEM: MODEL OF KAYSERİ URBAN COMPLEX Banu ÖZTÜRK Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Landscape Architecture In urban environments especially green areas play an important part in forming good quality environments with their ecological, economical, physical, social and esthetic functions. Open and green area systems contribute the formation of urban communities by creating more livable environments. In this reseearch open and green areas have been searched in the frame of urban planning. New ideas on `open and green area system` have been developed. In the research firstly `system` concept has been exemined with literature review by placing a discussion on various ideas and opinions on open and green area system. An open and green area system is formed of three components as `space, time, sociality`. Kayseri urban complex which is chosen as the case area of this research has been analyzed in the frame of natural (topography, geomorphology, soil etc.) and socio- cultural factors (historical development, population, connection etc.). According to the analysis Kayseri City has a tendency to unite with the semi-rural settelments surrounding it. Existing green areas and potential natural areas of Kayseri city and its vicinity have been threatened by the pressures of developments. With a system approach to open and green areas of Kayseri urban complex, open and green areas which are in city's vicinity should be protected with its natural and cultural values and should be considered in relation with the other urban open and green areas. In this context the results of the research present recommendations for an effective use of the Kayseri's urban open and green areas for urban inhabitants. 2004, 193 pages Key Words: Open space, green space, urban open space, urban green space, urban open and green area system, urban planning, urban landscape planning, urban ecology.

ÖZET Doktora Tezi KENTSEL AÇIK VE YEŞİL ALAN SİSTEMİ OLUŞTURULMASİ: KAYSERİ KENT BÜTÜNÜ ÖRNEĞİ Banu ÖZTÜRK Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Kentsel ortamlarda özellikle yeşil alanlar ekolojik, ekonomik, fiziksel, toplumsal, estetik işlevleri ile kaliteli yaşam çevrelerinin oluşumunda önemli rol oynamaktadırlar. Açık ve yeşil alan sistemleri daha yaşanabilir çevreler oluşturarak `kentlileşme`ye katkıda bulunurlar. Bu çalışmada açık ve yeşil alanlar kent planlama ile ilişkileri çerçevesinde ele alınmış, `açık ve yeşil alan sistemi` yaklaşımı üzerine düşünceler geliştirilmiştir. Çalışmada öncelikle sistem kavramı tanımlanmış, açık ve yeşil alan sistemi konusundaki fikir ve görüşlere de yer verilmiştir. Söz konusu sistem `mekansal`, `zamansal` ve`toplumsal` olmak üzere üç bileşenden oluşmaktadır. Araştırma alanı olan Kayseri kent bütünü öncelikle doğal (topografya, jeomorfoloji, toprak vb.) ve sosyo-kültürel (tarihi gelişim, nüfus, ulaşım vb.) açıdan ele alınarak bu veriler açısından analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre Kayseri Kenti yakın çevredeki belediyelerle mekansal olarak birleşme eğilimindedir. Kayseri Kenti'ndeki mevcut yeşil alanlar ve potansiyel doğal alanlar kentsel gelişimin baskısı ile tehdit altındadır. Kayseri kent bütününde açık ve yeşil alanlara sistem yaklaşımı ile yakın çevredeki doğal (ve kültürel) değerler korunmalı, bu alanlar diğer kentsel açık ve yeşil alanlarla birlikte ele alınmalıdır. Bu anlayışla araştırmanın sonucunda kent halkına etkili bir kullanım sunmak üzere neler yapılabileceği konusunda öneriler geliştirilmiştir. 2004, 193 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Açık alan, yeşil alan, kentsel açık alan, kentsel yeşil alan, kentsel açık ve yeşil alan sistemi, kent planlama, kentsel peyzaj planlama, kentsel ekoloji.