Chronic liver disease includes several diseases that may result to the liver failure or cirrhosis in the long term. Atherosclerosis is a chronic and progressive multifocal disease. The acute phase response with chronic liver disease resulting in some changes in mediator levels were found in studies performed since the last decade. This is known that these mediators also play a role in the process of atherogenesis.The aim of our study was to investigating the severity of atherosclerosis in patients with chronic liver disease and to investigate the prevalence of risk factors that may also lead to atherosclerosis. For determinating the causes of trends in atherosclerosis, patients with chronic liver disease and control group were compared.In our study, patients were examined about age, gender, education, blood type, operation status, dental intervention, blood transfusion history, smoking, alcohol, chronic liver disease risk factors, cardiovascular disease risk factors, cardiac symptoms in both chronic liver disease patients with chronic liver disease and the control groups. Haematological and biochemical parameters were evaluated in the laboratory. In both groups, carotid intima media thickness was measured with ultrasound.Fifty chronic liver disease patients and fifty healty controls were included after obtaining the consent forms. Case and control groups were compared in terms of biochemical and hematological findings. The results of case group were consistent with chronic liver disease findings. Carotid intima media thickness, that measured by ultrasound, was lower in case group and this difference was statistically significant. For evaluating the risk factors for atherogenesis HsCRP, homocysteine, Lp (a), TPA and PAI-1 were examined in two groups. The values of TPA and PAI-1 results in cases were higher, and this difference was statistically significant.With this study, chronic liver disease and healthy control subjects were investigated in the frequency and severity of atherosclerosis. As a result the incidence of atherosclerosis in patients with chronic liver disease were decreased according to the data obtained from the results of biochemical parameters and noninvasive method. Different mechanisms of chronic liver disease is thought to be protective against atherosclerosis, but more extensive research on this subject are needed.

Kronik karaciğer hastalığı, biraraya toplanmış olan, uzun vadede siroz ve son dönem karaciğer yetmezliği ile sonuçlanabilecek birçok hastalığı içerir. Ateroskleroz ise kronik, yaygın ve ilerleyici bir durumdur. Kronik karaciğer hastalıklarında akut faz yanıtı ile ortaya çıkan bazı mediatör düzeylerinde değişiklik olduğu son dekadtan beri yapılan çalışmalarda bulunmuştur. Bu mediatörlerin aterogenez ortaya çıkış sürecinde de rol oynadıkları bilinmektedir.Bu çalışmadaki amacımız, kronik karaciğer hastalarında aterosklerozun şiddetini ve sıklığını araştırmak ayrıca ateroskleroza neden olabilecek risk faktörlerini olgu ve kontrol grubu arasında karşılaştırmaktır.Çalışmamızda kronik karaciğer hastalığı olan olgu ve kronik karaciğer hastalığı olmayan kontrol gruplarında yaş, cinsiyet, eğitim, kan grubu, operasyon durumu, diş müdahalesi, kan tx öyküsü, sigara, alkol, kronik karaciğer hastalığı risk faktörleri, kardiyovasküler hastalık risk faktörleri, kardiyak semptomlar sorgulandı. Hematojik ve biyokimyasal parametreler laboratuvarda değerlendirildi. Her iki grupta USG ile karotis intima media kalınlığı ölçüldü.Çalışmamıza 50 olgu ve 50 kontrol olmak üzere toplam 100 hasta onam formları alınarak dahil edildi. Olgu ve kontrol grubu biyokimyasal ve hematolojik faktörler açısından karşılaştırıldı. Kronik karaciğer hastalığı ile uyumlu sonuçlar elde edildi. Aterosklerozun göstermek amacı ile USG ile ölçülen karotis intima media kalınlığı olgu grubunda daha düşük bulundu. Ateroskleroz risk faktörlerine yönelik olarak her iki grupta bakılan HsCRP, homosistein, Lp (a), Tpa ve PAI-1 değerlerinden Tpa ve PAI-1 sonuçları olgu grubunda daha yüksekti ve bu fark istatiksel olarak anlamlı olarak değerlendirildi.Bu çalışmada kronik karaciğer hastalığı grubu ve sağlıklı kontrol grubunda ateroskleroza sıklığı ve şiddeti araştırıldı. Sonuç olarak kronik karaciğer hastalarında ateroskleroz sıklığının noninvaziv yöntem ve biyokimyasal parametre sonuçlarından elde edilen verilere göre azaldığı tespit edildi. Kronik karaciğer hastalığının değişik mekanizmalarla ateroskleroza karşı koruyucu olabileceği düşünülmektedir fakat bu konu ile ilgili daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.