SUMMARY Master of Science Thesis A RESEARCH ON DETERMINATION OF CORROSION AND ITS EFFECT ON VARIOUS MATERIALS IN TOUCH WITH LIQUID AGRICULTURAL CHEMICALS Elif YÜKSEL Trakya University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Agricultural Machinary Supervisor: Prof.Dr. Bülent EKER 2004, Page 77 Jury: Prof.Dr. Poyraz ÜLGER Jury: Prof.Dr. Bülent EKER (Supervisor) Jury: Yrd.Doç.Dr. Fatih KONUKCUVI The aim of this research is to determine deformations mat took place in resistance and weight which are related to the corrosion that is caused by agricultural chemicals used at the sprayers. Because of corrosion, metal and energy losses occur, and depending on these metal and energy losses, there also occurs an economic loss. This economic loss is wasted and far enough cover the damages caused by corrosion. The loss is estimated to be about 4.5 % of the gross national product (GNP) of Turkey. If necessary precautions are not taken, machinery may run out of use, or any item of machinery may have to be changed. For this reason, relationship of corrosion and three criteria that are mentioned above should be concerned. In this research, equipment made of sheet iron in the sprayers were tested and the diagrams of resistance and weight deformations as a function of time effective on corrosion have been formed. For this purpose, materials with three different characteristics have been placed into three different agricultural chemical environments as well as aquatic environment. Then the resistance deformations and weight deformations have been measured regularly. Positive and negative aspects of the material used have been compared to each other. For resistance deformation during the measurement time, an electrical circuit connected with a wheatstone bridge has been used. A digital and very accurate scale has been used for weight losses due to corrosion. The most important reason to prefer materials made of sheet iron in the agricultural machinery is the low prices of these materials. Being reasonable price and having all necessities against working conditions are the main characteristics that are sought for in the materials used. According to the results of the research, dyed and undercoated materials have first been passivized according to the structures of three different agricultural chemicals and water. Then, it has been observed that bubblation forms as hydrogen recedes, as a results of the activization of hydrogen. Besides, dull has occured on the surface of the dye. On the other hand, metal mats because of passivation on the undyed materials. Around surface, pitting has appeared. In the further stages, cavity corrosion forms. According to all these results, a suitable coating system for the highest level of protection against especially corrosion should be chosen. Within mentioned coating system, front process undercoat, undercoat and dye application should be included.vıı Key Words: Corrosion, agricultural chemical, sheet iron, sprayer.

Ill ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ SIVI TARIMSAL İLAÇLARLA TEMASLI DEĞİŞİK MALZEMELERİN KOROZYON VE ETKİSİNİN SAPTANMASI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Elif YÜKSEL Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Makinaları Ana Bilim Dalı Danışman: Prof.Dr. Bülent EKER 2004, 77 Sayfa Jüri: Prof.Dr. Poyraz ÜLGER Jüri: Prof.Dr. Bülent EKER (Danışman) Jüri: Yrd.Doç.Dr. Fatih KONUKCUBu araştırmanın amacı tarımsal savaş makinalarında kullanılan tarımsal ilaçların neden olduğu korozyona bağlı olan direnç ve ağırlık değişimlerini saptamaktır. Korozyon nedeniyle metal, enerji ve buna bağlı olarak ekonomik kayıp olmaktadır. Bu ekonomik kayıp korozyonun sebep olduğu hasarları karşılamak için ve korozyonu önlemede kullanılan yöntemler için harcanmaktadır. Bu kaybın ülkemiz için değeri gayri safi milli gelir' in %4,5' u civarında olduğu tahmin edilmektedir. Gerekli önlemler alınmazsa makina kullanılmaz hale gelmekte veya makina parçasını değiştirmek zorunda kalınmaktadır. Bu nedenle korozyon ile yukarda belirtilen üç kriter arasındaki bağlantının kurulması gerekmektedir. Bu araştırmada, tarımsal savaş makinalarında kullanılan sac malzemeler test edilmiş ve korozyonun etkisi ile zamana bağlı olarak değişen direnç değişim ve ağırlık değişim grafikleri oluşturulmuştur. Bu amaçla, üç farklı özellikteki malzemeler üç farklı tarımsal ilaç ortamına ve ayrıca su ortamına konularak belirli aralıklarla direnç ve ağırlık değişimi ölçümü yapılmıştır. Kullanılan malzemelerin iyi ve kötü yönleri birbirlerine göre karşılaştırılmıştır. Ölçümler sırasında direnç değişimi için vvheatstone köprüsüne bağlı elektriksel devre kullanılmıştır. Ağırlık değişimleri için elektronik hassas terazi (0,1) kullanılmıştır`. Tarım makinalarında kullanılan sac malzemelerin tercih edilmesinin en önemli nedeni ucuz olmasıdır. Kullanılan malzemelerde aranan özelliklerin başında ekonomiklik ve çalışma şartlarına karşı tüm gereksinmeleri yerine getirmesi gelir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, boyalı ve astar boyalı malzemeler üç farklı tarımsal ilaç ve su yapışma bağlı olarak öncelikle pasifleşmişlerdir. Daha sonra hidrojenin aktifleşmesi sonucu hidrojen gazının uzaklaşmasıyla kabarcıklarıma oluştuğu görülmüştür. Ayrıca boya yüzeyinde donuklaşma meydana gelmiştir. Boyasız malzemelerde ise pasifleşme ile metal matlaşmaktadır. Yüzeye yakın alanlarda çukurlanma meydana gelmektedir. Daha ileriki aşamalarda çukurcuk korozyonu oluşmaktadır. Bütün bu sonuçlara göre, özellikle korozyona karşı en üst derecede korunmayı sağlamak amacıyla uygun bir boya sistemi seçilmelidir. Bu boya sistemi içinde ön işlem astan, astar ve boya uygulaması yer almalıdır. Anahtar Kelimeler: Korozyon, tarımsal ilaç, sac, tarımsal savaş makinası.