In our work, the conditions of dying different cellulose fiber and poli (EGDMA-NVM) microspheres with reactive and acid dyes are investigated by adsorptionmethod.The reactive dyes Summufıx T-BGF, Everzol Y-3RF and acid dye Acid Blue 9?sadsorption are examined between 20?60 0 C with different pH, different concentrationof alcali, salt and surface actıve substance on fiber V 28/1, V 16/1, V 8/1. We found outthat, The amount of dye in the solution decreases at high temperature and this shows usthat the adsorption of dye is endotermic. Moreover, as the pH of solution ? mediadecreases, i.e. as the H+ concentration of that increases, it has been determined that theadsorption of dye increases. The reactive dye is hydrolised in asidic media. When theconcentration of alcali and salt increases, the adsorption of dye increases to a certainpoint and then it is setted. The increase of surface active substance concentration alsoincreases the adsorption of dye. So, surface tension decrease.The dye?s adsorption is examined between 20?50 0C with different pH and differentionic strength on poli ( EGDMA-N-VM) microspheres in our work. And the effect ofsolvent on dye adsorption is also investigated. The increase of temperature increases theadsorption of dye and this shows us that the adsorption is endotermic. When the ionicstrength of media increases, the adsorption of dye decreaese. The water and water + %10 ethyl alcohol are used as different solution media. The dye adsorbs on microspheresmore in water media than in water + %10 ethyl alcohol media.As a result, The hold of dye molecules on adsorbent depends on the diffusion of dyemolecules, the surface tension of adsorbent and the factors which effect surface tension.Key Words: Reactive Dye, Acid Dye, Adsorption, Celulose Fibre.

Çalısmamızda adsorbsiyon yöntemi ile farklı fiber dokulu viskon iplikleri ve poli(EGDMA-N-VM) mikrokürelerinin, reaktif ve asit boyarmaddelerle boyama kosullarıarastırılmıstır.Summufıx T-BGF ve Everzol Y-3RF ticari adıyla bilinen reaktif boyarmaddelerinin veAcid Blue 9 asit boyarmaddenin 20?60 0C sıcaklıkları arasında, farklı pH, farklı tuz,soda ve yüzey aktif madde konsantrasyonlarında viskon 28/1,viskon 16/1 ve viskon 8/1üzerine adsorbsiyonu incelenmistir. Ortam sıcaklıgının yükselmesi boyarmaddemoleküllerinin iplikler ve polimer mikroküreleri üzerinde tutunmasını arttırmaktadır. Buda bize boyarmaddelerin yüksek sıcaklıklarda adsorban madde üzerinde daha etkilioldugunu göstermektedir. Ayrıca çözelti pH'sı düstükçe yani H+ konsantrasyonuarttıkça çözeltideki boyarmadde miktarının azaldıgı ve reaktif boyarmaddelerin asidikortamda parçalandıgı belirlenmistir. Yüksek tuz ve soda konsantrasyonlarında,boyarmadde moleküllerinin yüzeye tutunmaları belli bir konsantrasyona kadar artmakta,bu konsantrasyondan sonra sabit kalmaktadır. Yüzey aktif madde konsantrasyonu artısı,yüzey gerilimini düsürmekte ve boyarmadde moleküllerinin adsorbsiyonlarınıarttırmaktadır. Poli (EGDMA-N-VM) mikroküreleri üzerinde yapılan boyarmaddeçalısmalarımızda, 20?50 0C sıcaklıkları arasında farklı pH ve farklı iyonik siddetlerdeboyarmadde moleküllerinin mikroküreler üzerine kimyasal olarak tutunmasıincelenmistir. Ayrıca çözgenin boyarmaddeler üzerindeki fizikokimyasal etkileri dearastırılmıstır. Yüksek sıcaklıklarda çözeltideki boyarmadde miktarının azaldıgıgözlenmistir ki bu da bize boyarmadde adsorbsiyonunun endotermik nitelikli oldugunugöstermistir. Ortamın iyonik siddeti arttıkça çözelti ortamındaki boyarmadde miktarıartmaktadır. Çözgen ortamı olarak su ve su + %10 etil alkol kullanılmıstır. Su ortamındaboyarmaddelerin poli(EGDMA-N-VM) mikrokürelerine daha çok adsorblandıgıbelirlenmistir.Sonuç olarak, boyarmadde moleküllerinin adsorban yüzeyine tutunmalarının, yüzeygerilimine, yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ve boyarmadde moleküllerinindifüzyonuna baglı oldugunu tespit edilmistir.Anahtar Kelimeler: Reaktif Boyarmadde, Asit Boyarmadde, Adsorbsiyon, Viskonplik.