This study aims at exploring the science fiction genre, which has been frequently brought up in recent theoretical discussions, from an architect's point of view. Science fiction artist carries the social, ideological, and scientific discussions of his age to a brand new time and context, in which their presumable outcomes are hypothetically sketched out. This sets the remarkable characteristic of the genre: science fiction creates worlds. An architectural analysis attempt toward the science fiction genre, in which text and context exist interdependently, cannot escape the overt or covert ideological discourse of the designs. Current outstanding examples of the science fiction genre in the field of cinema constitute the main material of the discussion. These popular culture products, mdepict identical themes and produce similar representations, constructing a collective visual rhetoric which can be called as the `iconography of the genre`. These iconic images, in time can flow into daily life without problems of adaptation or ideological questioning; and furthermore, do influence future expectations and world-views of the society. This study analyses and discusses these industrial dreams, which we confront in everyday life, to decipher societal dynamics and explore the strategies of science fictional world building. Recent science fiction films are analysed within three categories in respect to their visions of the future. The first category discloses that, myths, which reappear at times when rationale fronted perplexing problems, still plays a significant role in shaping future visions, despite the cognitive approach of the genre. In the second category future images appear as metaphors of our present condition. These films carry the discussions on late-capitalism, postmodernism and post industrialism into new contexts. The last category analyses the representation of cyber space as a promising future. These visions argue that this new environment will alter whole human perception and capability, turning them into godlike creatures; and also, critically discuss the idea that such a case would be a total submission to technology and late-capitalist ideals. The study also demonstrates that methods of science fictional world building can be applied to architectural experimentation. Keywords: Architecture and Science Fiction, Architectural Imagery, Science Fiction Films, Worlds of Science Fiction, Blade Runner.

Bu çalışma, son yıllarda teorik tartışmalarda sıkça gündeme gelen bilim kurgu türünü mimarlık gözüyle araştırmayı hedeflemiştir. Bilim kurgu yaratıcısı zamanının sosyal, ideolojik ve bilimsel tartışmalarım, bunların olası sonuçlarının hipotezlere dayalı olarak çizildiği yepyeni bir bağlama taşır. Türün en çarpıcı özelliği de budur: bilim kurgu dünyalar yaratır. Bağlam ve metnin birbirlerini beslediği bilim kurgu türüne mimari bir çözümleme girişimi, tasarımların açık veya örtülü ideolojik söylemlerinden bağımsız gerçekleşemeyecektir. Bilim kurgu türünün sinema dalındaki yeni ve çarpıcı örnekleri tartışmanın ana malzemesini oluşturur. Bu popüler kültür ürünleri benzer konuları benzertasvirlerle işleyerek `tür ikonografisi` olarak adlandırabileceğimiz ortak bir görsel dil oluştururlar. Bu ikonik imajlar, zaman içinde adaptasyon problemleri yaşanmadan ve ideolojik yönden sorgulanmadan gündelik yaşama taşınabilir; ve daha da önemlisi toplumun gelecek beklentilerini ve dünya görüşlerini etkilerler. Bu tez, toplumsal dinamikleri anlamak ve bilim kurgu dünyası yaratma stratejilerini araştırmak üzere, gündelik yaşamda karşılaştığımız bu endüstriyel düşleri çözümleyip, tartışmaktadır. Yalan tarihli bilim kurgu örnekleri, içerdikleri gelecek vizyonları bakımından üç kategoriye ayırılarak incelenmektedir. Birinci kategori, rasyonelin zor sorunlarla karşılaştığı zamanlarda yeniden ortaya çıkan mitlerin türün bilişsel yaklaşımına rağmen, gelecek vizyonlarını biçimlendirmede hala önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. İkinci kategoride gelecek imgeleri bulunduğumuz durumun mecazi yansımaları olarak ortaya çıkar. Bu gibi filmler geç kapitalizm, postmodernizm ve postendüstriyelizm tartışmalarını yeni çerçevelere taşırlar. Son kategori siber uzayın umut vaad eden bir gelecek olarak tasvirini çözümlemektedir. Bu vizyonlar, bu yeni çevrenin insanın algılarını ve edim gücünü bütünüyle değiştireceğini savunmakla beraber, böyle bir durumun teknoloji ve geç kapitalist ideallere tümden boyun eğmek anlamına geleceği düşüncesini eleştirel biçimde tartışırlar. Bu çalışma aynı zamanda bilim kurgu dünyası yaratma metotlarının deneysel mimarlıkta da uygulanabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Mimarlık ve Bilim Kurgu, Mimari İmgelemler, Bilim Kurgu Filmleri, Bilim Kurgu Dünyaları, Bıçak Sırtı.