After cesarean, pain and anxiety among women is a commonly seen symptoms. It has an important effect in increasing the pharmacological use of painkillers. However in recent years it has reached awareof the side effects of these drugs. This has led to increased use of non-drug method. This single-blind randomize experimental clinical work, reduction in postoperative pain and anxiety in patient undergoing elective cesarean is made in order to determine the effect of reflexology. These studies carried out at a private hospital in Istanbul, between 2014 April-2015 May. 100 women constitute the sample group. women are suitable for the criteria. Random number table is used for sampling. Developed by researcher, descriptive information form,patient follow-up form and lastly, to evaluate the post-operative pain Visual Analog Scale (VAS), to assess anxiety, state and trait anxiety inventory (STAI Form) was used. In the analysis of the data collected in the survey, software package IBM SPSS statistics 21.1 was used. In data, Chi-square test, T test, kolomogorov-smirnov, Mann-whitney U was used. It consist of the average age of the women in the study received 29.45±5.38 and most of them have a high school or higher education level, working women with a high family income. Control group participants are older age than experimantal group participants. The women in the experimental and control groups was observed in similar demographic and obstetric characteristics and the experience of pain. After elective caesarean section, mostly women stated that they feel pain in belly and then respectively waist, genitals, shoulder and head area. After the cesarean, it was emerged that patients have expectations from nurses to reduce the pain. Reflexology treatments in patients undergoing elective caesarean section was effective in reducing pain and anxiety. In addition, blood pressure, rate of increase pulse and respiratory and decrease inoxygen saturation are also important effects.Key words; Massage, Reflexology, Postcesarean Section.

Ağrı ve anksiyete sezaryen sonrası kadınlarda sıklıkla görülen bir yakınma olup farmakolojik ağrı kesici kullanımının artışında önemli bir etkiye sahiptir. Ancak son yıllarda ilaçların yan etkilerinin farkına varılması ilaç dışı yöntemlerin kullanımında artışına yol açmıştır. Bu tek-kör randomize deneysel klinik çalışma, elektif sezaryen olan hastalarda postoperatif ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında refleksolojinin etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Çalışma, İstanbul'da özel bir hastanede Nisan Haziran 2014 tarihleri arasında yürütülmüştür. Örneklem grubunu araştırmaya dahil etme kriterlerine uygun olan 100 kadın oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde rastgele sayılar tablosu kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen tanımlayıcı bilgi formu, hasta izlem formu ve post-operatif ağrıyı değerlendirmek için Görsel Kıyaslama Ölçeği (VAS), anksiyeteyi değerlendirmek için Durumluluk ve Süreklilik Kaygı Envanteri (STAI Form) kullanılmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 21.0 paket programı kullanılmıştır Veriler, Ki kare testi, T testi, Kolomogorov-Smirnov, Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan kadınlardın yaş ortalaması 29.45±5.38 olup çoğunluğu lise ve üzeri öğrenim düzeyine sahip yüksek aile geliri olan çalışan kadınlardan oluşmaktadır. Kontrol grubu katılımcılar, deney grubuna göre daha ileri yaşlardadır. Deney ve kontrol grubundaki kadınların sosyodemografik ve obstetrik özelliklerinin ve ağrı deneyimlerinin benzer olduğu belirlenmiştir. Elektif sezaryen sonrası kadınlar çoğunlukla karın, daha sonra sırasıyla bel, genital, omuz ve baş bölgelerinde ağrı hissettiklerini ifade etmişlerdir. Hastaların sezaryen sonrası ağrının azaltılması için hemşirelerden beklentileri olduğu ortaya çıkmıştır. Refleksoloji uygulaması elektif sezaryen olan hastalarda ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında etkili bulunmuştur. Buna ilaveten kan basıncı, nabız ve solunum sayısının azalmasında ve oksijen saturasyonunun artışında da önemli etkileri bulunmaktadır. Anahtar kelimeler; Masaj, Refleksoloji, Sezaryen sonrası.