Today, organizations have been establishing more collaborations to meet their customers' extraordinary and dynamically changing needs, because they can't compete alone successfully in a demanding and competitive environment. They have been using supply chain collaboration to leverage the resources and knowledge of their suppliers and customers as a solution to this complexity. The purpose of this dissertation is to find out the relationship between trust based Supply Chain Collaboration (SCC), Supply Chain Performance (SCP) and Transaction Cost (TC). A conceptual model with theoretical basis on Transactional Cost Economics (TCE) and Resource Based Theory (RBT) are developed and tested by using Statistical Package for the Social Science (SPSS) program.The research has been conducted by sending six point likert scale online surveys to supply chain related organizations which are the members of Istanbul Chamber of Industry (ISO-1000), LODER, TEDAR, TUSAYDER, KALDER.This dissertation establishes a causal relationship between constructs which have not been researched before by the herein proposed method. It also makes an empirical contribution to literature by investigating an integrated framework focusing on trust based supply chain collaboration and its effect on supply chain performance and transaction cost. Even though there are researches about these constructs in literature, researches about supply chain collaboration are relatively less in Turkish context. One of the aim of this dissertation is to close this gap.Tested models, hypotheses and analyses provide empirical evidences and implications for both researchers and organizations. The results show that respondent organizations perceive that trust between focal firms and their suppliers improves supply chain performance and reduce transaction cost via developing collaboration activities. Therefore, organizations in supply chain may consider to have trust based supply chain collaboration with their major suppliers to improve supply chain performance and reduce transaction costs.

Günümüzde organizasyonlar, müşterilerinin olağanüstü ve dinamik olarak değişen gereksinimlerini karşılamak için daha fazla işbirlikleri kuruyorlar, çünkü talepkar ve rekabetçi bir ortamda başarılı bir şekilde tek başlarına rekabet edemiyorlar. Bu karmaşıklığa bir çözüm olarak, örgütler, tedarikçilerinin ve müşterilerinin kaynaklarını ve bilgilerini sonuna kadar kullanmak amacıyla tedarik zinciri işbirliğini kullanmaktadırlar. Bu doktora tezinin amacı, güvene dayalı Tedarik Zinciri İşbirliğinin (TZİ), Tedarik Zinciri Performansı (TZP) ve İşlem Maliyeti (İM) ile arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Teorik olarak İşlem Maliyeti Ekonomisi (İME) ve Kaynak Tabanlı Teori (KTT)'ye dayanan kavramsal bir model geliştirilmiş ve SPSS programı kullanılarak bu model test edilmiştir.Araştırmamız İstanbul Sanayi Odası (ISO) 1000 listesinde bulunan firmalarla, LODER, KALDER ve TUSAYDER gibi tedarik zinciri ile ilişkili derneklere üye firmalara altılı likert ölçekli online anketler gönderilerek gerçekleştirilmiştir.Bu tez, daha önce böyle bir yöntemle araştırılmamış olan kavramlar arasında nedensel bir ilişki kurmaktadır. Aynı zamanda, güvene dayalı tedarik zinciri işbirliğine ve onun tedarik zinciri performansı ve işlem maliyetine olan etkisine odaklanan entegre bir çerçeveyi araştırarak literatüre ampirik bir katkı sağlamaktadır. Bu kavramlarla ilgili çalışmalar literatürde yer almakla birlikte, Türkiye bağlamında tedarik zinciri işbirliği ile ilgili ampirik çalışmalar görece olarak azdır. Bu çalışma bu boşluğu doldurmak amacını da taşımaktadır.Test edilen model, hipotezler ve analizler, hem araştırmacılar için hemde organizasyonlar için ampirik kanıtlar ve öneriler sağlamaktadır. Sonuçlar, ankete cevap veren örgütlerin odak firma ile ana tedarikçi arasındaki güvenin işbirliğini artırmak suretiyle, tedarik zinciri performansını geliştirdiğini ve işlem maliyetini azalttığını algıladıklarını göstermektedir. Bundan dolayı, tedarik zincirinde bulunan örgütler, tedarik zinciri performanslarını artırmak ve işlem maliyetini düşürmek amacıyla ana tedarikçileriyle güvene dayalı işbirliği yapmayı düşünebilirler.