The aim of this study was to evaluate the physıopathologıcal consideration ofthe effects of EMF from the radiation of 4.5 G mobile phones on the liver andkidney tissues of rats and quercetin (3,3 ', 4', 5,7‐pentane hydroxy flavone) to beapplied as an antioxidant for reducing these effects.Thirty‐two male Wistar‐Albino rats were divided into four groups with 8 rats ineach group. No procedure was performed in Group 1 (control group). Group 2(sham group) was kept in a EMF setup for 1 hour at the same time every day for30 days but was not exposed to EMF. Group 3 (EMF group) was exposed to a2600 MHz EMF in the EMF setup for 1 hour at the same time every day for 30days. Group 4 (EMF + Qu) were given 100 mg/kg/day of quercetin by gavageonce daily on a daily basis and then subjected to an effect of 2600 MHz EMA forone hour. From the animals sacrified at the end of the 30th day; Liver andkidney tissues were taken for histopathologic and immunohistochemicalexaminations and blood samples for DNA damage analysis by Comet assaymethod.In the electromagnetic field applied group, in the liver tissue; dilatation ofsinusitis is determined to be a higher level than in the sham group. It wasconcluded that the concentration of caspase‐3 and TNF‐ α immunopositive cellswas in the EMA group (+3) level and the immunostaining was also stronger, itcauses increase in MDA level, the difference between the groups wasstatistically significant (p = 0.035<0.05), in terms of SOD, CAT activities, thedifference is not significant. There was no significant change in MDA, CAT andSOD values in kidney tissue. In addition, in the electromagnetic field appliedgroup, it was observed that DNA damage occurred on lymphocytes (p=0.007<0.05).It was determined that 2600 MHz electromagnetic field exposure causeddamage to the liver, 100 mg/kg/day quercetin was not sufficient to prevent thisdamage. In the kidney tissue it was concluded that caused but longer‐term causemay be effective significantly.Keywords: 4.5G, Mobile Phone, Rat, Liver, Kidney, Quercetin.

Bu çalışmada, 4.5 G mobil telefon yayınımından kaynaklı 2600 MHzelektromanyetik alanın ratların karaciğer ve böbrek dokusunda oluşturacağıetkilerin ve bu etkileri azaltmak için antioksidan olarak uygulanacak olankuersetin (3,3',4',5,7‐pentahidroksi flavon)'in etkisinin fizyopatolojik olarakdeğerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışmada 32 adet erişkin erkek Wistar‐Albino tipi sıçan, her grupta 8 ratbulunan dört gruba ayrılmıştır. Birinci grup (kontrol grubu) sıçanlara herhangibir işlem uygulanmamıştır. İkinci grup (sham grubu) sıçanlar, deney süresiboyunca (30 gün), her gün bir saat süreyle EMA etkisine maruz bırakılmadanEMA düzeneği içinde tutulmuştur. Üçüncü grup (EMA grubu) sıçanlar, deneysüresi boyunca her gün bir saat süreyle 2600 MHz'lik EMA etkisine maruzbırakılmıştır. Dördüncü grup (EMA+ Qu grubu) sıçanlara ise her gün günlük tekseferde gavaj yöntemi ile 100 mg/kg/gün kuersetin verilmiş ve ardından birsaat süreyle 2600 MHz EMA etkisine maruz bırakılmıştır. 30. günün sonundasakrifiye edilen hayvanlardan; histopatolojik ve immunohistokimyasalincelemeler için karaciğer ve böbrek dokuları, Comet assay yöntemi ile DNAhasar analizi için kan örnekleri alınmıştır.Elektromanyetik alan uygulanan grupta karaciğer dokusunda; sinuzoidlerdedilatasyonun sham grubuna göre daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir.Kaspaz 3 ve TNF‐α immunpozitif hücrelerin yoğunluğu EMA grubunda (+3)seviyesinde olup immun boyanmanın da daha güçlü olduğu, MDA değerindeartışa neden olduğu, gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu(p=0.035<0,05), SOD, CAT aktiviteleri açısından ise farkın anlamlı olmadığısonucuna ulaşılmıştır. Böbrek dokusunda ise MDA, CAT ve SOD değerlerindeanlamlı bir değişme olmamıştır. Ayrıca elektromanyetik alan uygulanan gruptatam kanda lenfositler üzerinde DNA hasarı oluştuğu gözlenmiştir(p=0.007<0.05).2600 MHz elektromanyetik uygulamasının karaciğer dokusunda hasara nedenolduğu, ancak 100 mg/kg/gün kuersetinin bu hasarı önlemede yeterli olmadığıbelirlenmiştir. Böbrek dokusunda ise önemli hasarlara yol açmadığı daha uzunsüreli uygulamalarda etkisinin olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: 4.5G, Mobil Telefon, Rat, Karaciğer, Böbrek, Kuersetin.