ABSTRACTMaster ThesisTHE INVESTIGATION OF SCOURS AT THE END OF STEPPED SPILLWAYSTuba BİRLİKBAŞFırat UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Civil Engineering2007, Page 53The river bed which is near downstream of the spillways of the dams which have highhead is scoured with the effect of the water which is leaved from the spillway. One of theimportant problems associated with the design of this type dams is the damage that may arise asa result of scour of river bed downstream of spillways. At a perfect project because of thesecurity of the dam and the other hepler building,the erodibility in the river-bed immediatelydownstream from the spillway-chute and the dept of the expected scour must be known. Theestablishment of the at the project period will disappear the probable problems.In this study, the scours at the end the of the chute channel were made clear and wasstudied for getting lower of the scour to the least. This studying includes seven sections; In thefirst section, introduction is presented, the aim and the imply of the studying were explained. Inthe second section, the scours at the end of the shooting channels were given clearly. In the thirdsection, general informations about the hydraulic of stepped spillways were given.In the fourthsection, summary of literature was presented. In the fifth section, the samples about the scoursat the end of the stilling basins were given. In the sixth section, experimental setup and themaking of experiments were told. The results about grafics were explained and discussed bydrawing.In the seventh section, the results were given. According to the results of theexperiments that were made in this study, the increasing of the scours which has been at themouth of a river channel of the stepped spillways was seen.Keywords : Scour, spillway, stepped spillway, stilling basin.

ÖZETYüksek Lisans TeziDÜŞÜM YATAKLARININ SONUNDAKİ OYULMALARIN İNCELENMESİTuba BİRLİKBAŞFırat ÜniversitesiFen Bilimleri Enstitüsüİnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı2007, Sayfa 53Yüksek düşülü barajların dolusavaklarının hemen mansabındaki nehir tabanı,dolusavaktan bırakılan suyun etkisi ile oyulur. Bu tür barajların projelendirilmeleri sırasındakarşılaşılan en önemli problemlerden biri, dolusavağın mansabında yer alabilecek oyulmanınyaratabileceği tehlikedir. Barajın ve yardımcı diğer yapıların güvenliği bakımından eksiksiz birprojede, dolusavak düşü kanalının hemen mansabında oluşan nehir tabanının oyulabilirliği veileride beklenen oyulma derinliğinin önceden bilinmesi gereklidir. Oyulmanın proje süresiiçinde saptanması olası sorunları ortadan kaldıracaktır.Bu çalışmada, mansap havuzundaki oyulmalar tayin edilmiş ve oyulmanın en azaindirilmesine çalışılmıştır. Bu çalışma, yedi bölümden oluşmaktadır; Birinci bölümde; önbilgilersunulmuş, çalışmanın amacı ve kapsamı açıklanmıştır. İkinci bölümde; düşüm şüt kanallarınınsonundaki oyulmalar detaylı bir şekilde verilmiştir. Üçüncü bölümde; basamaklı dolusavaklarınhidroliği hakkında genel bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde; literatür özeti sunulmuştur.Beşinci bölümde; düşüm yataklarının sonundaki oyulmalarla ilgili örnekler verilmiştir. Altıncıbölümde; deney düzeneği ve deneylerin yapılışı anlatılmış, elde edilen sonuçlara ait grafiklerçizilerek, yorumlanmış ve tartışılmıştır. Yedinci bölümde; sonuçlar verilmiştir. Bu çalışmadayapılan deney sonuçlarına göre, basamaklı dolusavakların mansap kanalında oluşan oyulmayıazalttığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler : Oyulma, dolusavak, basamaklı dolusavak, düşüm havuzu.