This study was carried out in order to investigate the effects of Bacillus subtilis VKPM B-10641 (DSM 24613) and Bacillus amyloliquefaciens VKPM B-10642 (DSM 24614) and В-10643 (DSM 24615) mixture applications on the yield and yield components of lettuce (Lactuca sativa L. cv. Funly) under greenhouse conditions.The experiment investigated three treatments as Control (T1), Standard Chemical Fertilizer Application (T2) and Standard Chemical Fertilizer Application + Microbial Fertilizer Application (T3) in a Completely Randomized Blocks with 4 replications on experimental farm of Akdeniz University, Faculty of Agriculture in Antalya in spring in 2015. Plant growth parameters of root length, root collar diameter, root fresh and dry weights, stem diameter, head height, head diameter, number of leaves, fresh weight of leaves, dry matter percentage of leaves, brix, chlorophyll content, leaf color and marketable head yield were measured.The effect of treatments was found significant on leaf color and marketable head yield with a decrease on green color parameter b value of 37,71 ± 0,46 b* which was 4 % less than control treatment and an increase in total yield. As a combined effect of all traits on commercial yield, microbial and chemical fertilizer application gave the highest marketable head yield. Total yield of microbial and chemical fertilizer applied blocks were 2808,38 ± 154,80 kg/decare and 20 % higher than control and 11 % higher than chemical fertilizer applied treatment. According to the increase rates by chemical fertilizer application alone and microbial and chemical fertilizer combination, it is suggested that microbial fertilizers in combination with chemical fertilizers may be used in order to increase lettuce yields.

Bu çalışmada Bacillus subtilis VKPM B-10641 (DSM 24613) ve Bacillus amyloliquefaciens VKPM B-10642 (DSM 24614) ve В-10643 (DSM 24615) bakteri karışımı uygulamasının sera koşullarında verim ve verim bileşenleri üzerine etkisini araştırmak üzere yapılmıştır.Deneme, Kontrol (T1), Standart Kimyasal Gübre (T2) ve Standart Kimyasal Gübre + Mikrobiyal Gübre uygulamaları olmak üzere tamamen tesadüfi bloklarda 4 tekerrürlü olarak 2015 yılı baharında Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme seralarında gerçekleştirilmiştir. Kök uzunluğu, kök boğazı çapı, kök yaş ve kuru ağırlığı, gövde çapı, baş yüksekliği, baş çapı, yaprak sayısı, yaprak yaş ağırlığı, yaprak kuru madde yüzdesi, suda çözünür kuru madde miktarı, klorofil içeriği, yaprak rengi ve pazarlanabilir baş verimi ölçülmüştür.Yapılan uygulamaların yaprak rengi ve pazarlanabilir baş verimi üzerine etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Uygulamaların yaprak yeşil renginin bir ölçüsü olan b değerinde kontrol uygulamasına göre 37,71 ± 0,46 b* değerle % 4 azalmaya ve pazarlanabilir baş veriminde artışa sebeb olduğu bulunmuştur. Mikrobiyal gübre ve kimyasal gübrenin birlikte uygulandığı parsellerde pazarlanabilir baş verimi ortalama 2808,38 ± 154,80 kg/dekar ile kontrol uygulamasına göre 20 %, standart kimyasal gübre uygulamasına göre ise 11 % daha fazla bulunmuştur. Sadece standart kimyasal gübre uygulamasındaki ve mikrobiyal + kimyasal gübre uygulamasındaki verim artış oranlarına göre, marul pazarlanabilir baş verimini arttırmak için mikrobiyal ve kimyasal gübreler birlikte kullanılabilir.