Periodontal disease causes chronic inflammation in periodontal tissues in the presence of pathogenic microorganisms. Periodontal disease progression depends on the severity of inflammation that caused by imbalance between proinflammatory and antiinflammatory cytokines. Analysis of cytokine levels in gingival crevicular fluid (GCF) can provide information about the activity of the disease. The aim of this study was to determine the GCF levels of Cysteine rich protein 61 (CYR61), Interleukin-12 (IL-12) and Interleukin-1ß (IL-1ß) in periodontal health, gingivitis and periodontal disease.Systemically healthy and nonsmoker 74 individuals who applied Selcuk University Faculty of Dentistry, radiographically and clinically diagnosed as periodontally healthy (n=24), gingivitis (n=25) and periodontitis (n=25) were included in this study. After clinical periodontal measurements, GCF samples were collected from four teeth, one tooth in each quadrant. The volumetric measurements of the GCF were performed with the Periotron device, and the strips were collected in a single Eppendorf tube then samples were analyzed by ELISA method.As a result of the analysis of collected data, IL-1ß and IL-12 levels were found significantly higher in the periodontitis group compared to the healthy group and these cytokines showed positive correlation with the clinical parameters. And data showed that CYR61 levels were highest in the healthy group and the lowest in the gingivitis group and there was a statistically significant difference between these groups. However, no correlation was found between CYR61 and clinical parameters.The results of this study show that IL-1β and IL-12 cytokine levels in GCF can be determinant for periodontal health and disease. As a proinflammatory cytokine, CYR61 gcf levels were found higher in the healthy group may caused by involvement in angiogenesis and connective tissue remodelation so that this cytokine may be working with other mechanisms in periodontal disease. Further studies including pre- and post-treatment comparisons are needed to fully understand its role.Key words: Cysteine rich protein 61, gingival crevicular fluid, gingivitis, interleukin-12, periodontitis.

Periodontal hastalık patojenik mikroorganizmalarının varlığı ile periodontal dokularda kronik enflamasyona sebep olan, proenflamatuvar ve antienflamatuvar sitokinler arasındaki dengenin bozulması ile enflamasyon şiddetinin artarak ilerleyebileceği bir hastalıktır. Dişeti oluğu sıvısı (DOS)'nın analizi ile bu sitokinlerin tayini yapılabilmekte ve hastalığın aktivitesi hakkında bilgi edinilebilmektedir. Bu çalışmada periodontal sağlık, gingivitis ve periodontal hastalıkta, DOS Cysteine rich protein 61 (CYR61), Interleukin-12 (IL-12) ve Interleukin-1ß (IL-1ß) sitokin düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.Çalışmaya Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı'na başvuran sistemik olarak sağlıklı ve sigara içmeyen, klinik ve radyografik olarak periodontal sağlık (n=24), gingivitis (n=25) ve periodontitis (n=25) teşhisi konulmuş toplam 74 birey dahil edildi. Klinik periodontal ölçümler sonrası her yarım çenede bir diş olmak üzere toplam dört dişten kağıt stripler ile DOS örnekleri toplandı. Örneklerin hacim ölçümleri Periotron cihazı ile yapıldıktan sonra stripler tek Eppendorf tüpte toplanarak ELISA yöntemi ile analiz edildi.Çalışma sonucunda IL-1ß ve IL-12 seviyelerinin, periodontitis grubunda sağlıklı gruba kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu ve klinik parametreler ile pozitif korelasyon gösterdiği saptandı. Sonuçlar incelendiğinde CYR61 seviyelerinin sağlıklı grupta en yüksek, gingivitis grubunda en düşük olduğu gözlendi ve bu gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlendi. Bununla birlikte CYR61 ile klinik parametreler arasında korelasyon tespit edilmedi.Bu çalışmanın sonuçları, DOS'taki IL-1β ve IL-12 sitokin düzeylerinin periodontal sağlık ve hastalık için belirleyici olabildiğini göstermektedir. Proenflamatuvar bir sitokin olarak bilinen CYR61'in sağlıklı grupta daha yüksek seviyelerde tespit ediliyor olması, bu sitokinin anjiyogenez ve bağdokusu remodalasyonunda da rol almasından dolayı periodontal hastalıkta başka mekanizmalar ile birlikte çalışıyor olabileceğini düşündürmekte ve tam rolünün anlaşılması için tedavi öncesi sonrası kıyaslamaların yapıldığı ileri çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.Anahtar kelimeler: Cysteine rich protein 61, dişeti oluğu sıvısı, gingivitis, interleukin-12, periodontitis.