Vehicle handling models are commonly used in the design and analysis of vehicle dynamics. Especially, with the advances in vehicle control systems need for accurate and simple vehicle handling models have increased. These models have parameters, some of which are known or easily obtainable, yet some of which are unknown or difficult to obtain. These parameters are obtained by system identification, which is the study of building model from experimental data.In this thesis, identification of vehicle handling models is based on data obtained from the simulation of complex vehicle dynamics model from ADAMS representing the real vehicle and a general methodology has been developed. Identified vehicle handling models are the linear bicycle model and vehicle roll models with different tire models. Changes of sensitivity of the model outputs to model parameters with steering input frequency have been examined by sensitivity analysis to design the test input. To show that unknown parameters of the model can be identified uniquely, structural identifiability analysis has been performed. Minimizing the difference between the data obtained from the simulation of ADAMS vehicle model and the data obtained from the simulation of simple handling models by mathematical optimization methods, unknown parameters have been estimated and handling models have been identified. Estimation task has been performed using MATLAB Simulink Parameter Estimation Toolbox. By model validation it has been shown that identified handling models represent the vehicle system successfully.Keywords: Model Identification and Simplification, Parameter Estimation, Identifiability Analysis, Sensitivity Analysis, Handling Model.

Araç doğrultu kontrolü modelleri araçların tasarım ve dinamik analizinde kullanılmaktadır. Özellikle araç kontrol sistemlerindeki gelişmelerle birlikte doğru ve basit araç doğrultu kontrolü modellerine olan gereksinim artmıştır. Bu modellerin bazı parametreleri bilinmekte ya da kolayca elde edilebilmektedir. Ancak bazı parametrelerin elde edilmesi ya zor ya da pahalıdır. Bu parametreler, deneysel verilerden model oluşturma olarak tanımlanan sistem tanılama yoluyla elde edilebilir.Bu tezde basitleştirilmiş araç doğrultu kontrolü modellerinin, bir çoklu gövde dinamiği programı olan ADAMS kullanılarak, karmaşık araç modellerinin simulasyonundan elde edilen simulasyon verileriyle tanılanması için genel bir metodoloji geliştirilmiştir. Değişik lastik modelleriyle oluşturulan bisiklet modeli ve yalpa modeli tanılanan araç doğrultu kontrolü modelleridir. Model çıktılarının model parametrelerine olan duyarlılıklarının tekerlek dönüş açısı frekanslarıyla değişimi incelenmiş ve test girdisi tasarlanmıştır. Bilinmeyen parametrelerin tek olarak tanılanabileceğini göstermek için yapısal tanılanabilirlik çalışması gerçekleştirilmiştir. ADAMS araç modelinin ve basit araç modellerinin simulasyonundan elde edilen veriler arasındaki farkın, matematiksel optimizasyon yöntemleri kullanılarak en aza indirgemesiyle bilinmeyen model parametreleri kestirilmiş ve araç modelleri tanılanmıştır. Parametre kestirimi işleminde MATLAB Simulink Parametre Kestirimi Araçkutusu kullanılmıştır. Model doğrulaması yoluyla tanılanan modellerin gerçek araç dinamiğini başarılı bir şekilde izlediği gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Model Tanılama ve Basitleştirme, Parametre Kestirimi, Tanılanabilme Analizi, Duyarlılık Analizi, Doğrultu Kontrolü Modeli.