The present study determined the possible protective effects of flax seed oil (FSO) and pomegranate seed oil (PSO) on lesions and cellular apoptosis detection by with activation of caspase 3, 8 and 9, serum Alanine Amino Transferase (ALT) activity, triglyceride, total protein, albumin, total cholesterol levels along with total antioxidant capacity of liver malondialdehyde (MDA) on acute and chronic liver injury induced by carbon tetrachloride (CCl4) in rats.In the study, 96 male (200-250 g) Wistar albino male rats were divided into 12 groups, 8 animals in each group. In the acute and chronic period, the first group was defined as control. The second and third groups were given respectively 4 ml/kg/body weight FSO and 2 ml/kg/body weight PSO for 4 weeks in the acute period, 12 weeks in the chronic period through gastric gavage each day. In the fourth group, first week two doses of 1.0 ml/kg/bodyweight with an interval of 3 days for 4 week in acute period, in the chronic period is 0.2 ml/kg/bodyweight two times per week for 12 weeks, CCl4 was injected intraperitoneally. From the fifth and sixth groups, respectively 4 ml/kg/body weight FSO and 2 ml/kg/body weight PSO through gastric gavage each day and two doses of 1.0 ml/kg/bodyweight with an interval of 3 days given CCl4 was injected intraperitoneally for 4 weeks in the acute period, in the chronic period is respectively 4 ml/kg/body weight FSO and 2 ml/kg/body weight PSO through gastric gavage each day, 0.2 ml/kg/bodyweight two times per week for 12 weeks CCl4 was injected intraperitoneally.Normal liver tissue structure was observed in the control groups; while an intensive macro and micro vesicular steatosis, mononuclear inflammatory cell infiltrations mostly lymphocytes in portal area and parenchyma with necrotic alterations, mild to severe fibrosis with lobulation formation were observed in the CCl4 treated group. Histopathological changes at the end of FSO in rats with acute and chronic liver damage while similar to CCl4 group, PSO applications partially reduced changes.The activity of caspase 3 and 9 was reduced by a limited depending on the FSO and PSO applications to groups of liver damage. Increased ALT activity with CCl4 in acute period decreased significantly with PSO application (P<0.01) and serum total protein values were increased (P<0.01). In all groups treated with carbon tetrachloride, serum ALT activity was significantly increased (P <0.001), whereas the administration of FSO and PSO did not decrease the increase in the activity of this enzyme. Both acute and chronic carbon tetrachloride administration significantly increased liver MDA levels (P<0.001) however, these increases were not affected statistically by both FSO and PSO applications. There was no statistically significant difference in liver TAC levels between groups in acute period (P>0.05), the chronic administration of FSO and PSO to both groups alone or to CCl4 groups resulted in significant increases in liver TAC (P<0.001).Inconclusion, while when given with acute and chronic CCl4, both FSO and PSO, no significant effect was observed on biochemical data and histopathological lesions of antioxidant properties of both plants on liver damage in groups. Since biochemical parameter values were close to normal values in groups which received acute and chronic PSO along with CCl4, PSO compound may have healing effects. Therefore, new research strategies and approaches where both compounds may be tried with different periods with high doses are needed to evaluate their effects.

Bu çalışmada, karbon tetraklorür (CCl4) ile akut ve kronik karaciğer hasarı oluşturulan ratlarda keten tohumu yağı (KTY) ve nar çekirdeği yağının (NÇY) karaciğer dokusunda oluşabilecek lezyonlar üzerine koruyucu etkisi, hücresel apoptozda kaspaz 3, 8 ve 9 aktivasyonları, serum Alanin Amino Transferaz (ALT) aktivitesi, trigliserit, total protein, albümin, total kolesterol düzeyleri ve karaciğer malondialdehit (MDA) ile total antioksidan kapasitesi değerlendirildi.Çalışmada 96 adet (200-250 gr) Wistar albino ırkı erkek rat, her grupta 8 hayvan olmak üzere 12 gruba ayrıldı. Akut ve kronik dönemde ilk grup kontrol olarak belirlendi.İkinci ve üçüncü gruplara akut dönemdekilere 4 hafta, kronik dönemdekilere 12 hafta her gün sırası ile 4 ml/kg/canlı ağırlık dozunda KTY ve 2 ml/kg/canlı ağırlık dozunda NÇY gavaj ile verildi. Dördüncü grupta akut olana ilk hafta 3 gün ara ile 1,0 mL/kg/canlı ağırlık iki doz, kronik dönemde olana ise 12 hafta boyunca intraperitoneal 0,2 ml/kg/canlı ağırlık haftada iki doz intraperitoneal CCl4 enjekte edildi. Beşinci ve altıncı gruplardan akut dönemlerdekine sırasıyla 4 ml/kg/canlı ağırlık KTY ve 2 ml/kg/canlı ağırlık NÇY 4 hafta her gün, gavaj ile verilirken, ilk hafta 3 gün ara ile intraperitoneal 1,0 ml/kg/canlı ağırlık dozunda, kronik dönemdeki gruplara ise sırasıyla 4 ml/kg/canlı ağırlık KTY ve 2 ml/kg/canlı ağırlık NÇY 12 hafta her gün gavaj ile haftada 2 defa intraperitoneal 0,2 ml/kg/canlı ağırlık dozunda CCl4 uygulandı.Kontrol gruplarında normal karaciğer doku yapısı gözlenirken; CCl4 grubu hepatositlerinde yoğun makro ve mikroveziküler yağlanma, portal bölgede ve parankimde çoğunluğu lenfositlerden oluşan mononüklear hücre infiltrasyon alanları ile nekrotik değişiklikler, portal bölgelerde hafif fibrozis ile parankim de tam olmayan lobulasyon formasyonları görüldü. Akut ve kronik karaciğer hasarı oluşturulan ratlara KTY uygulamaları sonunda oluşan histopatolojik değişiklikler CCl4 grubu ile benzerlik gösterirken, NÇY uygulamalarında histopatolojik değişiklikler kısmen azalttı. Karaciğer hasarı oluşan gruplarda NÇY ve KTY uygulamaları kaspaz 3 ve 9 aktivitesini sınırlı sayıda azalttı. Akut dönemde CCl4 ile artış gösteren ALT aktivitesi NÇY uygulaması ile önemli düzeyde düşüş (P<0,01),serumtotal protein değerlerinde artış (P<0,01) gözlendi. Kronik olarak CCl4 uygulanan tüm gruplarda ise serum ALT aktivitesindegörülen önemli düzeyde artış (P<0,001), KTY ve NÇY'nın verilmesi ile düşmedi. Hem akut hem de kronik olarak CCl4 uygulanması karaciğer MDA düzeyleri önemli düzeyde arttı (P<0,001), ancak bu artışlar gerek KTY gerekse NÇY'nın uygulamalarından istatistiki önemde etkilenmedi. Karaciğer TAK düzeyleri yönünden akut dönemdeki gruplar arasında istatistiki anlamda bir fark bulunamazken (P>0,05),KTY ve NÇY'nın gerek tek başına gerekse CCl4'lü gruplara kronik olarak verilmesi karaciğer TAK'inde önemli artışlara neden oldu (P<0,001).Sonuç olarak; akut ve kronik CCl4 ile birlikte KTY ve NÇY verilen deney gruplarında karaciğer hasarı üzerinde her iki bitkinin antioksidan özelliklerinin biyokimyasal veriler ve histopatolojik lezyonlar üzerine iyileştirici yönden anlamlı bir etkisi gözlenmedi. Karbon tetraklorür ile birlikte NÇY verilen akut ve kronik çalışma gruplarında biyokimyasal parametreleri kontrol grubu değerlerine kısmen yaklaştırdığından, NÇY'nın kısmen iyileştirici etkilerinin olabileceği belirlendi. Keten tohumu yağı ve NÇY'nın farklı sürelerde ve yan etki oluşturmaksızın en iyi sonucu verecek yüksek dozlarda kullanılarak, kesin etkilerinin belirlenmesine yönelik yeni araştırma sonuçlarına ihtiyaç olduğu kanaatine varıldı.