This study is concerned with the lead-lag relationship between Turkish spot equity and derivatives markets. In the study, the spot equity market is represented by the ISE-30 Index. In order to compare the structure of the two markets, the futures contract written on the ISE-30 Index, namely TURKDEX-ISE 30, is chosen to represent the derivatives market. The analysis is performed over the sample period beginning February 4, 2005 and ending on December 10, 2010 which actually covers the entire time span from the establishment of the TURKDEX market until the end of last year. This sample period is examined on the basis of 5-minute intervals during the trading day, enabling a more detailed and accurate evaluation of the lead-lag power of the markets. The main methods applied to examine the structure of information flow between the markets are co-integration and causality analyses. Different approaches of these basic methods are employed as well in order to provide robust results. An additional robustness check is provided through examining the relationship between the markets by using both raw and filtered prices. ARMA filtering is performed on the prices and these findings are compared to those obtained by raw prices in order to avoid the problem of infrequent trading. Outcomes of both raw and filtered price analyses reveal that in 2006, 2007 and 2009 the relationship between the markets is bi-directional, whereas in 2008 and 2010, futures market strictly leads the spot market. Filtered and raw analyses do not have a definitive conclusion regarding the lead-lag relationship in 2005. For this year, while the raw data support a bi-directional relationship, ARMA filtering indicates that the spot market leads the derivatives market.Keywords: Lead-lag Relationship, Turkish Derivatives Market, Infrequent Trading, Co-integration, Granger Causality.

Bu çalışma Türkiye'deki nakit ve türev ürün piyasaları arasındaki lead-lag ilişkisi ile ilgilidir. Çalışmamızda, nakit piyasa IMKB 30 Endeks fiyatları ile temsil edilmektedir. Söz konusu iki marketi karşılaştırabilmek için IMKB 30 Endeksi ürezine yazılan vadeli işlem sözleşmesi (VOB IMKB 30 vadeli işlem sözleşmesi) türev piyasayı temsil etmek üzere seçilmiştir. Araştırma, 4 Şubat 2005'ten başlayıp 10 Aralık 2010'da biten, yani VOB'un kuruluşundan geçtiğimiz senenin sonuna kadar süren geniş kapsamlı bir veri seti üzerinden yapılmaktadır. Dahası, tüm bu zaman dilimi lead-lag yapı hakkında daha detaylı ve kesin sonuçlara imkan tanıyan 5 dakikalık aralıklarla incelenmiştir. Piyasalar arası bilgi akışını anlamak için başvurulan temel yöntemler eşbütünleşme ve nedensellik analizleridir. Ancak, sağlam sonuçlar elde etmek için bu yöntemlerin farklı yaklaşımları kullanılmıştır. Bir diğer denetim hem ham hem de filtrelenmiş verileri analiz ederek sağlanmıştır. Seyrek iş hacmi sorunundan kaçınmak amacıyla ARMA filtrelemesi kullanılmış ve sonuçları ham veriden elde edilen sonuçlarla kıyaslanmıştır. Hem ham hem filtrelenmiş analiz neticesinde 2006, 2007 ve 2009 yıllarında iki piyasa arasındaki ilişki çift yönlüdür, halbuki 2008 ve 2010 yıllarına ait bulgular türev piyasanın tek yönlü olarak nakit piyasaya öncülük ettiğini göstermektedir. Ne var ki, veri analizleri 2005 yılı sonuçları konusunda ortak bir kanıya varamamıştır: Ham veri çift yönlü ilişki öngörürken ARMA filtreli veri nakit piyasa liderliğini işaret etmektedir.Anahtar kelimeler: Lead-lag İlişkisi, Türk Türev Piyasası, Seyrek İş Hacmi, Eşbütünleşme, Granger Nedensellik Analizi.