Gazzali is a very valuable scholar who has been authorized by his ideas in fieldssuch as fiqh, kelam, sufism and philosophy which lived in the second half of the fifthcentury (450-505), the end of the 11th century and the beginning of the 12th century(1058-1111). In our work, we discussed the Bâtines, which became a political andanarchic problem in the period, and the criticism they directed towards them. Thecriticism was based on Gazzali's book written about the Bâtînîne and later on hisevaluations. Our research consists of three parts. In the first part, the period in whichGazzali lived was considered from a political and cultural viewpoint, and life wasexamined in detail chronologically. Horses, students, and works that shaped the worldof education were also included.In the second part, it was given information about how the movement of theBâtînism came out, the basic views and the invitation process. Thus, it is desired toinvestigate who is the part of Gazzali who is criticized better. Relations with Seljuks,Melihşah, Nizamülmülk, Fatimiler, Hasan Sabbah, Abbasids and Caliph Müstazhir,which are thought to be influential in the direction of turning direction, are alsomentioned.In the last part, the content and content of the criticisms directed by the Gazanparty to the Bâtîniler were examined and the evaluations made by the Gazzali againstthe criticisms were given. The focus of the innocent imam, which forms the center ofthe critiques, is detailed. The statements made by Gazzali towards the Bâtînîs in terms of faith and blasphemy and the criticisms made against him by the Gazzali were alsodiscussed. The relationship between Gazzali and Sufism has been evaluated andterminated.Key words: Gazzali, Bâtýn, İsmaililer, Seljuk, Hasan Sabbah.

Gazzâli, Miladi olarak 11. yüzyılın sonu ile 12. yüzyılın başında (1058-1111) yaşamış fıkıh, kelam, tasavvuf ve felsefe gibi düşünce alanlarındaki fikirleriyle otorite olmuş çok değerli bir âlimdir. Çalışmamızda onun döneminde siyasi ve itikâdi bir sorun haline gelen Bâtınileri ve onlara yönelttiği eleştirileri ele aldık. İlk bölümde Gazzâli'nin yaşadığı dönem siyasi ve kültürel açıdan ele alınmış, ayrıca hayatı ayrıntılı bir şekilde kronolojik olarak incelenmiştir. Eğitim dünyasını şekillendiren hocalarına, öğrencilerine ve eserlerine de yer verilmiştir.İkinci bölümde Bâtınilik hareketinin nasıl ortaya çıktığı, temel görüşleri ve hareketin davet süreci hakkında bilgi verilmiş. Böylece Gazzâli'nin eleştiride bulunduğu kesimin kimler olduğu daha iyi tetkik edilmek istenilmiştir. Döneme yön vermesi açısından etkilerinin olduğu düşünülen Selçuklular, Melihşah, Nizamülmülk, Fatımiler, Hasan Sabbah, Abbasiler ve Halife Müstazhir'in Gazzâli ile olan ilişkilerine de yer verilmiştir.Son bölümde Gazzâli'nin Bâtınilere yönelttiği eleştirilerin kapsamı ve içeriği incelenmiş ve eleştirilere karşı Gazzâli'nin yaptığı değerlendirmelere yer verilmiştir. Eleştirilerin merkezini oluşturan masum imam anlayışı üzerinde detaylı bir şekilde durulmuştur. İman ve küfür açısından Gazzâli'nin Bâtınilere yönelttiği açıklamalar ile Gazzâli'nin kendisine yapılan eleştiriler de konu edinilmiştir. Gazzâli'nin tasavvuf ile olan ilişkisi değerlendirilerek çalışmamız sonlandırılmıştır.Anahtar Kelimeler: Gazzâli, Bâtıniler, İsmaililer, Selçuklular, Hasan Sabbah.