The aim of this study was to produce L(+)-lactic acid which used extensively in many applications especially for the production of polylactic acid (PLA) an important biodegradable polymer by fermentation of bulgur water substantial amount released as waste water during the production of bulgur with Rhizopus oryzae 395 fungi. In shaken culture experiments, bulgur water and glucose were used as carbon sources separately. And the effects of carbon source, initial pH, mixing speed, and spore concentration on lactic acid production were analyzed. After fermentation, organic acids, vitamins and carbohydrates contents of bulgur water were analyzed by using the high performance liquid chromatography (HPLC-UV) and the high performance liquid chromatography (HPLC-RID) detectors, respectively.In the experiments the maximum lactic acid amount obtained from bulgur water and glucose was 5.638 g/L and 5.042 g/L respectively. The highest lactic acid amount of 5.568 g/L was obtained at pH value of 6 for raw bulgur water. However, the highest lactic acid amount of 2.463 g/L was obtained at pH value of 6 for glucose (50 g/L). Thus, pH 6 was selected as optimum pH for the experiments.On the other hand, in the experiments the effects of mixing speed on lactic acid production were also analyzed. The maximum concentration values for bulgur water and glucose were 5.603 g/L and 2.483 g/L at 150 rpm speed, respectively.The maximum lactic acid concentrations for bulgur water and glucose were found to be 5.804 g/L and 5.646 g/L at the 1.0x106 spore/ml concentration, respectively. In the study, after fermantation acetic acid, lactic acid, malic acid, citric acid, succinic acid, B1, B2, B3 and E vitamins was determined by HPLC-UV. On the other hand, glucose, xylose, mannose and arabinose sugars was determined by HPLC-RID in bulgur water.Key words: Bulgur water, Lactic acid, Rhizpos oryzae NRRL-395, Fermantation, Organic acids, Vitamins, Carbohydrates.

Bu çalışmada amaç, bulgur üretimi esnasında önemli miktarda atık olarak açığa çıkan bulgur suyu değerlendirilerek Rhizopus oryzae 395 fungusu ile çevre açısından önemli bir biyobozunabilir polimer olan polilaktik asitin (PLA) üretiminde kullanılmak üzere L(+)-laktik asit üretimidir. Çalkalamalı kültür denemelerinde bulgur suyu ve glukoz karbon kaynağı olarak ayrı ayrı kullanılmıştır. Karbon kaynaklarının, başlangıç pH?larının, karıştırma hızlarının ve spor konsantrasyonlarının laktik asit üretimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Fermantasyon sonrası, bulgur suyunun organik asit, vitamin ve karbonhidrat içerikleri sırasıyla yüksek performanslı sıvı kromotografisi (HPLC-UV) ve yüksek performanslı sıvı kromotografisi (HPLC-RID) cihazları kullanılarak incelenmiştir.Deneylerde bulgur suyu ve glukozdan elde edilen maksimum laktik asit miktarları sırasıyla 5.638 g/L ve 5.042 g/L olmuştur.Bulgur suyu ve glukoz (50 g/L) için en yüksek laktik asit miktarları sırasıyla 5.568 g/L ve 2.463 g/L pH 6?da elde edilmiştir. Bu nedenle pH 6 deneyler için optimum pH olarak seçilmiştir. Diğer taraftan, deneylerde karıştırma hızının laktik asit üretimi üzerindeki etkisi de analiz edilmiştir. Bulgur suyu ve glukoz için maksimum konsantrasyon değerleri sırasıyla 5.603 g/L ve 2.483 g/L ile 150 rpm hızında olmuştur. Bulgur suyu ve glikoz için en yüksek laktik asit konsantrasyonları 1.0x106 spor/ml konsantrasyonunda sırasıyla 5.804 g/L ve 5.646 g/L olarak elde edilmiştir.Çalışmada fermantasyon sonrası HPLC-UV ile asetik asit, laktik asit, malik asit, sitrik asit, süksinik asit, B1, B2, B3 ve E vitaminleri tespit edilmiştir. Öte yandan HPLC-RID ile bulgur suyunda glukoz, ksiloz, mannoz ve arabinoz şekerleri tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bulgur suyu, Laktik asit, Rhizopus oryzae NRRL 395, Fermantasyon, Organik asitler, Vitaminler, Karbonhidratlar.