The aim of the present research was to identify of volatile compounds in hexane extracts by GC-MS and to determine antibacterial, antifungal activities of C. creticum in 4 different extracts. C.creticum plant was collected from Trakya region in July 2017. After the C. creticum plant was dried, it was extracted with methanol by maceration, and the crude extract was obtained after the methanol was evaporated. The crude extract was then back-extracted with n-hexane, dichloromethane, ethylacetate and n-butanol according to the polarity order. The chemical content of the obtained n-hexane extract was determined by GC-MS. The most abundant volatile compounds in C.creticum were the terpenoids (33.26%) and the hydrocarbons (41.11%). GC-MS analysis of C.creticum n-hexane extract indicated the presence of various pharmaceutically important chemical compounds with different chemical structure in the extract. In addition, antimicrobial and antifungal activity were investigated for the four extracts obtained. In general, the results of the activity of the methanol extract of C.creticum, antifungal and antimicrobial activity were found to be higher than the other extracts. With this thesis study, antifungal and antibacterial activities of the volatile compounds of n-hexane extract of C.creticum were presented for the first time in the literature.Keywords: Cirsium creticum, volatile compounds, antimicrobial activity, antifungal activity.2019, 57 Pages.

Bu çalışmada, Trakya bölgesinde yetişen Cirsium creticum (Lam.) d'Urv. (Asteraceae) bitkisinden elde edilen n-hekzan ekstresindeki uçucu bileşiklerin Gaz Kromatografisi Kütle Spektrofotometri cihazıyla tayin edilmesi ve bitkiden elde edilen ekstrelerde (n-hekzan, eter, etilasetat ve metanol) antifungal ve antimikrobiyal aktivitesinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında çalışılan C. creticum bitkisi Temmuz 2017 tarihinde Trakya bölgesinden toplanmıştır. C. creticum bitkisi kurutulduktan sonra metanol ile maserasyon yöntemiyle ekstraksiyon yapılmış, metanol buharlaştırıldıktan sonra ham ekstre elde edilmiştir. Daha sonra, ham ekstreye polarite sırasına göre n-hekzan, diklorometan, etilasetat ve n-bütanol ile geri ekstraksiyon yapılmıştır. Elde edilen n-hekzan ekstresinin kimyasal içeriği, GC-MS cihazıyla tayin edilmiştir. C.creticum'un GC-MS analiz sonucu C.creticum da en bol bulunan uçucu bileşikler, terpenoidler (% 33.26) ve hidrokarbonlar (% 41.11) olmuştur. C.creticum n-hekzan ekstresinin GC-MS analizi, ekstredeki farklı kimyasal yapıya sahip çeşitli farmasötik olarak önemli kimyasal bileşiklerin varlığını göstermiştir. Bununla birlikta, elde edilen dört ekstre için antimikrobiyal ve antifungal aktivite araştırılmıştır. Aktivite sonuçlarına genel olarak bakıldığında, C.creticum'un metanol ekstresinin, diğer ekstrelere göre, antifungal ve antimikrobiyal aktivitesi daha yüksek bulunmuştur. Bu tez çalışmasıyla, C.creticum n-hekzan ekstresindeki uçucu bileşiklerin tayini ve bitkinin antifungal ve antibakteriyal aktivitesi ilk kez literatüre sunulmuş bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Cirsium creticum, uçucu bileşik, antimikrobiyal aktivite, antifungal aktivite.2019, 57 Sayfa.