OBJECTIVE: To assess longitudinal changes of cervical volume and vascularization during antepartum and postpartum period using three- dimensional ultrasound and power Doppler and secondly, to determine whether the measures used change with gestational complications.METHODS: A longitudinal study of cervical dimensions obtained by transvaginal three- dimensional ultrasound and power Doppler using virtual organ analysis (VOCAL) program were performed at 11-14, 22-24, 32-34 weeks? gestation and postpartum 6th week in 111 pregnant women. The means of the cervical dimensions of all eligible women were compared by Student?s t-test between those with term and those with preterm labor, nulliparous and parous women, those with preeclamptic and those not preeclamptic and those with gestational dibetes and those with not gestational diabetes. Mean changes over time of cervical volume and vascularization parameters were calculated by repeated measures in General Lineer Model.RESULTS: Cervical volume increased 4,4 cm³ between 1st and 3rd trimester and decreased 19,2 cm³ after 3rd trimester till postpartum 6th week. (p< 0,05) Cervical vascularization index VI(%) increased %2 between 1st and 2nd trimester, didn?t change during 2nd trimester and decreased %5,4 between 3. trimester and postpartum 6th week. (p<0,05) There was no change in the flow index (FI) between 1. and 3. trimester; decreased 4,7 after 3rd trimester till postpartum 6 th week. VFI increased 0,7 between 1st trimester and 2nd trimester, didn?t change during the 2nd trimester, and decreased 0.21 after 3rd trimester till postpartum 6th week. (p<0,05) 2nd and 3rd trimester volume, 2nd trimester FI and postpartum VI were different between nulliparous vs. multiparous. (p<0,05) There was no change in cervical volume and vascularisation index between those with term and those with preterm labor. Preeclamptic women?s second trimester VI (%) and VFI values were lower than those with non-preeclamptic women. (p<0,05) There was no significant change between those with gestational diabetes vs those with not gestational diabetes. (p>0,05)CONCLUSION: Reference values for cervical volume and blood flow indices as assesed by 3D power Doppler ultrasonography are presented for every trimester of pregnancy and postpartum period. According to our results; in prediction of pretem labor and gestational diabetes, measuring cervical volume and vascularization may not get any additional benefit. ivOur findings suggest that using the 3D USG and power Doppler in cervical volume and vascularization measurement may be useful in the prediction of preeclampsi and this may lay the basis for further studies.KEY WORDS: cervix uteri; three-dimensional imaging; power Doppler; pregnancy.

AMAÇ: Servikal hacim ve kanlanmanın gebelik boyunca ve sonrasında değişiminin 3D USG ve power Doppler anjiografi ile incelenmesi ve bu parametrelerin gebelik komplikasyonlarıyla ilişkisinin değerlendirilmesiMETOD: 111 gebenin 11-14, 22-24, 32-34 haftalar arası ve postpartum 6.haftadaki servikal hacim ve kanlanma parametreleri longitudinal olarak VOCAL programı kullanılarak 3D USG ve power Doppler anjiografi yöntemi ile transvajinal olarak ölçüldü. Verilerin gebelik boyunca ve sonrasındaki değişimleri tekrarlayan ölçümlerde General Lineer Model kullanılarak hesaplandı. Nullipar ve multipar , erken doğum yapan ve yapmayan, preeklampsi tanısı alan ve almayan, gestasyonel diabet tanısı alan ve almayan olmak üzere alt gruplar oluşturuldu. Ölçümlerin ortalamaları bu alt gruplar arasında Student t testi kullanılarak karşılaştırıldı.BULGULAR: Servikal hacim 1. ve 3. trimester arasında 4,4cm³ artış gösterdi ve 3.trimesterdan doğum sonrası 6. haftaya kadar 19,2cm³ lük düşüş gösterdi (p<0,05). VI(%), serviksin damarlanma indeksi, 1. ve 2. trimester arası %2 lik bir yükselme gösterdi; 2. ve 3. trimester arsında bir değişim gözlenmedi ve 3. timester postpartum arası %5.4 lük bir düşüş saptandı (p<0,05). FI, serviksin akım indeksi, 1. ve 3. trimester arası bir değişim göstermezken, 3. trimester ve postpartum 6. hafta arasında 4,7' lik bir düşüş gösterdi (p<0,05) VFI, serviksin damarlanma ve akım indeksi, 1. ve 2. trimester arasında 0,7 lik bir artış gösterdi, 2. ve 3. trimester arası değişim göstermedi, ve 3. trimester ve postpartum arasında 0,21 lik bir düşüş gösterdi (p<0,05) Multipar gebelerin 2. ve 3. trimester servikal hacim, 2. trimester FI ve postpartum VI değerleri nullipar hastalarla karşılaştırıldığında anlamlı derecede farklı bulundu (p<0,05). Term ve pretem doğum yapan gebelerin ölçümleri arasında fark saptanmadı. Preklamptik gebelerin 2. trimester VI ve VFI ortalamaları; preeklamptik olmayan gebelerle karşılaştırıldığında anlamlı derece düşük bulundu. Gestasyonel diAbeti olan ve olmayan gebeleri ölçümleri karşılaştırıldığında iki grup arasında fark izlenmedi (p>0,05).SONUÇ: 3D USG ve power Doppler ile her timester için ve postpartum dönemi de içine alan servikal hacim ve kanlanmadaki değişim ortaya konmuş ve referans değerler oluşturulmuştur. Gebelik komplikasyonları ile servikal hacim ve kanlanmanın ilişkisi incelendiğinde ise preterm doğum ve gestasyonel diabet teşhisi konan gruplarda normaliigebeliklerle karşılaştırıldığında fark izlenmemiş olmakla beraber preeklampsi grubunda normal gebeliklerle karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmıştır. Bu bulgular ışığında VOCAL yöntemi kullanılarak 3D USG ve power Doppler anjiografi ile serviks hacim ve kanlanma ölçümünün; preterm doğum ve gestasyonel diabet öngörüsünde ek bir fayda getirmeyebileceği, preeklampsi öngörüsünde ise yarar sağlayabileceği ve incelenmeye değer olduğunu düşündürmektedir.ANAHTAR KELİMELER: Serviks uteri; üç boyutlu ultrason; power Doppler ; gebelik.