This thesis represents the distribution and sources of organochlorinated pesticides(OCPs) and Arochlors (1254 and 1260) in sediments from the Gediz and BakırçayRivers, western Turkey. Surface sediments were sampled on January (rainy season)and July 2004 (dry season) at five sampling stations from the rivers.The concentrations of organochlorinated pesticides, by gas chromatographyelectroncapture detector, were detected in the sediment samples from the Gediz andBakırçay Rivers that flows into the Aegean Sea. However, arochlors 1254 and 1260were not detected in the samples. The concentrations of pesticides in Bakırçayranged between 1,6 to 5,4 ng/g dw for total DDTs; 0,34-0,98 ng/g dw for totalBHCs and 0,46 to 2,0 ng/g dw for total Cyclodienes in the rainy season. 4,4?-DDTwas the most found compound in the rainy season. In the dry season, theconcentration values were ranged between 0,56 to 2,6 ng/g dw for total DDT; 0,22to 2,0 for total BHCs and 0,31 to 5,6 ng/g dw for total Cyclodienes andendosulphan-I was the dominant form of OCP compound in the dry season. In Gediz,concentration values were ranged between 0,09-5,5 ng/g dw for total DDT; 0,025-0,34 for total BHCs and 0,24 to 2,4 ng/g dw for total Cyclodienes in the rainyseason and 4,4?-DDT was the most frequent compound in the rainy season in Gediz.The concentrations of OCPs were ranged between 0,14-5,0 ng/g dw for total DDT;0,36-2,0 ng/g dw for total BHCs; 0,75 to 5,1 ng/g dw for total Cyclodiene in the dryseason. And endosulphan-II was the dominant form of OCP compound in the dryseason in Gediz. In this study; the ratios of DDD+DDE/?DDT and DDD/DDE wereused to indicate the most probable source of contamination. The result of these ratiosshowed that the most of the contamination by organochlorinated pesticides comesfrom the weathered agricultural areas.

Bu çalışma, Türkiyenin batısında bulunan Gediz ve Bakırçay Nehirlerinden alınansedimentlerde organoklorlu pestisitler ve Archlor'ların (1254 ve 1260) dağılımı vekaynaklarını açıklamaktadır. Bu nehirlerden Ocak (yağışlı mevsim) ve Temmuz(kuru mevsim) aylarında yüzey sedimentlerinden 5 istasyondan örnek toplanmıştır.Ege Denizi'ne dökülen Gediz ve Bakırçay Nehirlerinden alınan sedimentörneklerinde gaz kromatografi cihazının ?electron capture? detektörü kullanılarakorganoklorlu pestisitlerin konsantrasyonları saptanmıştır. Örneklerde arochlor-1254ve arochlor-1260 bulunmamıştır. Yağmurlu dönemde Bakırçay'da ölçülen pestisitkonsantrasyonları toplam DDTs için 1,6-5,4 ng/g; toplam BHCs için 0,34-0,98ng/g; toplam Cyclodienes için 0,46-2,0 ng/g kuru ağırlık arasında değişmektedir.Yağmurlu dönemde 4,4'-DDT en çok bulunan bileşiktir. Kuru mevsimdekonsantrasyon değerleri toplam DDT için 0,56-2,6 ng/g; toplam BHCs için 0,22-2,0ng/g; toplam Cyclodienes için 0,31-5,6 ng/g kuru ağırlıktır. Kuru mevsimdeendosulphan-I organoklorlu bileşikler içinde baskın olan formdur. Yağmurludönemde Gediz Nehrinde konsantrasyon değerleri toplam DDT için 0,09-5,5 ng/g;toplam BHCs için 0,025-0,34 ng/g; toplam Cyclodienes için 0,24-2,4 ng/g kuruağırlık arasındadır. Yağmurlu dönemde 4,4'-DDT en çok bulunan bileşiktir. Kurumevsimde ise organoklorlu pestisit konsantrasyonları toplam DDTs için 0,14-5,0ng/g ; toplam BHCs için 0,36-2,0 ng/g; toplam Cyclodienes için 0,75-5,1 ng/g kuruağırlık arasında bulunmaktadır. Kuru mevsimde endosulphan-II organoklorlupestisitlerin en baskın olan formudur. Bu çalışmada; DDD+DDE/?DDT veDDD/DDE oranları en muhtemel kirlilik kaynağını göstermek için kullanılır. Buoranların sonucu organoklorlu bileşiklerden ileri gelen kirliliğin çoğunun ziraatalanlarından ileri geldiğini göstermektedir.