Tez detayları

Psychology of uncertainty: The roots of uncertainty reduction = Belirsizliğin psikolojisi: Belirsizliği azaltmanın kökenleri

Yazarlar:

Küçükkömürler, Sanem

Yayıncı:

Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Ana Başlıklar:

Psikoloji

Belge Tipi:

Tezler

Program Tipi:

Doktora (Phd)

Yayın Tarihi:

12/2018

Belge Dili:

İngilizce

Document ID (Org No.):

2000303674

Anahtar sözcükler:

Psikoloji

Özet

The widespread effect of uncertainty led researchers in psychology literature to examine this concept. Different conceptualizations and different theories pointed to specific properties of psychological processes under uncertainty. In this thesis, a new comprehensive model was proposed. According to the model, perceived uncertainty creates discomfort and level of the discomfort determines responses toward uncertainty. It was expected to find generalization responses under low discomfort and high discomfort manipulations and specification responses under moderate discomfort manipulation. In order to test this model, two pretests were conducted. In the first pretest, uncertainty provoking themes in cultural structure of Turkey was searched. It was found that frequently mentioned uncertainties are mostly external, short-term oriented, and related to contents such as work/graduation, health, and social contact. In the second pretest, discomfort manipulations were tested. Three themes with three discomfort levels in each were selected by looking at their effect sizes. Lastly, in the main study, the proposed model was tested via manipulation themes and discomfort levels determined with previous pretests. Results demonstrated that participants used generalization tendency in low discomfort manipulation and specification tendency in both moderate and high discomfort manipulations. Therefore, the proposed model was partially supported.

Belirsizliğin yaygın etkisi psikoloji alan yazındaki araştırmacıları bu olguyu incelemeye itmiştir. Farklı kavramlaştırmalar ve sürece dair farklı savlar belirsizliğin altında yaratan sürece dair kısıtlı açıklamalar sunmaktadır. Bu tez çalışmasında kapsayıcı yeni bir model öne sürülmektedir. Bu modele göre belirsizlik kişide bir huzursuzluk yaratır ve bu huzursuzluğun seviyesine bağlı olarak verilen tepkiler değişir. Bu doğrultuda düşük ve yüksek huzursuzluk seviyelerinde kişilerin genelleme eğilimi göstermesi ve ortalama huzursuzluk seviyesinde detaylandırma eğilimi göstermesi beklenmektedir. Modelin test edilebilmesi için iki ön çalışma planlanmıştır. Birinci ön çalışmada Türkiye'nin kültürel yapısında belirsizlik yaratan temalar araştırılmıştır. Bulgulara göre en sık tekrarlanan temalar çoğunlukla çevresel, kısa-süre yönelimli ve iş/mezuniyet, sağlık ve sosyal temas gibi içerikleri olan temalardır. İkinci ön çalışmada huzursuzluk manipülasyonları test edilmiştir. Etki alanlarına bakılarak üç huzursuzluk seviyesi olan üç tema belirlenmiştir. Son olarak ana çalışmada önerilen model, ön çalışmaların bulgularından çıkarımla oluşturulan manipülasyon koşulları ile test edilmiştir. Sonuçlara göre; genelleme eğilimi düşük huzursuzluk koşulunda, detaylandırma eğilimi ise ortalama ve yüksek huzursuzluk koşullarında çıkmaktadır. Dolayısıyla model kısmen desteklenmiştir.

Tez detayları

Psychology of uncertainty: The roots of uncertainty reduction = Belirsizliğin psikolojisi: Belirsizliği azaltmanın kökenleri

Yazarlar: Küçükkömürler, Sanem

Yayıncı: Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Ana Başlıklar: Psikoloji

Belge Tipi: Tezler

Program Tipi: Doktora (Phd)

Yayın Tarihi: 12/2018

Belge Dili: İngilizce

Document ID (Org No.): 2000303674