ABSTRACTPh. D. ThesisTHE PROFICIENCIES ABOUT THE CONCEPT OF VARIABLE AND TEACHINGTHE CONCEPT OF VARIABLELevent AKGÜNAtatürk UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Secondary School Science and Mathematics EducationSupervisor: Assoc. Prof. Dr. M. Emin ÖZDEMİRAs it is known mathematics has several fields. One of them is the algebra and its indispensableand crucial part which is the concept of variable. Algebra is not only significant in mathematicsbut also in every part of life it occupies an essential place as well. From solving the problemsfaced in daily life to the scientific problem solution procedures algebra and algebraic thinkingare used. At this point, the concept of variable as one of the basic concepts of mathematics hasan important role in terms of beginning algebra or establishing algebraic thought. In this study,the students? interpretation about the concept of variable namely the meaning that studentsattribute different uses of variable (unknown, general number etc.) and in learning of variable,misconceptions occur in students? minds and difficulties were investigated. The participants ofthe study were from 158 students of grade 8 in primary schools, in the center of Erzurum. So asto determine the understanding of students about the concept of variable and its differentmeanings, case study design was used. The data were obtained via Achievement Test I,Achievement Test II that were prepared concerning variable and the different uses of it and theexam papers and interviews with students. Through the evaluation of the data, it was seen thatthe students had some difficulties and misconceptions in understanding of the concept ofvariable and differentiating its any usage. Also, it was determined that they had somedifficulties in operating with variable and verbal expressions and establishing the relationshipbetween variable and verbal problems. This problem results from the bias towards variable andits different uses and lack of placement of this concept in textbooks. Finally, some suggestionstowards more efficient teaching of this concept are given.2007, 102 pagesKeywords: Variable, Different uses of variable, Unknown, General number, Variablequantities, Variable and verbal problems.

ÖZETDoktora TeziDEĞİŞKEN KAVRAMINA İLİŞKİN YETERLİLİKLER VE DEĞİŞKENKAVRAMININ ÖĞRETİMİLevent AKGÜNAtatürk ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüOrta Öğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Anabilim DalıDanışman: Doç. Dr. M. Emin ÖZDEMİRBilindiği üzere matematik içerisinde birçok alt alan yer almaktadır. Bu alanlardan biriside cebirve onun önemli bir parçası veya kalbi olan değişken kavramıdır. Cebir, yalnızca matematiktedeğil hayatın her alanında ve her aşamasında çok önemli bir konuma sahiptir. Günlük olaylardakarşılaşabileceğimiz problemlerin çözümlerinden, başka bilimlerdeki problemlerin çözümlerinekadar her yerde cebir ve cebirsel düşünce kullanılmaktadır. Cebire başlayabilmek veya cebirseldüşünceyi oluşturabilmek için matematiğin temel kavramlarından biri olan değişken kavramı bunoktada önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, öğrencilerin değişken kavramıyla ilgiliyorumlarının ne olduğu yani değişken kavramına yükledikleri anlam, değişken kavramınınfarklı kullanımları (bilinmeyen, genel sayı vb.) ve değişken kavramının öğrenimindeöğrencilerde oluşan kavram yanılgıları ve zorluklar araştırılmıştır.Çalışmanın örneklemini Erzurum il merkezindeki ilköğretim okullarında öğrenim gören 158 8.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin değişken kavramını ve bu kavramın farklıkullanımlarını anlamalarını belirlemek için ?durum çalışması deseni? (case study design)araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri; değişken kavramı ve bu kavramın farklıkullanımları ile ilgili hazırlanan Bilgi Testi-I, Bilgi Testi-II, öğrencilerin dönem içerisindekisınav dokümanları ve mülakatlardan elde edilmiştir.Toplanan verilerin değerlendirilmesi sonucunda öğrencilerin değişken kavramını anlamada vebu kavramın farklı kullanımlarını ayırt etmede bir takım zorluklara ve kavram yanılgılarınasahip oldukları görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin değişken kavramı veya harfli ifadelerle işlemyapmada ve değişkenle kelime problemleri arasında ilişki kurmada zorlandıkları tespitedilmiştir. Bu durum değişken kavramına ve bu kavramın farklı kullanımlarına önyargılı olarakyaklaşılmasından ve bu kavramın ders kitaplarında yeteri kadar ayrıntılı bir şekilde elealınmamasından kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Son olarak bu kavramın kalıcı olaraköğretilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.2007, 102 sayfaAnahtar Kelimeler: Değişken, Değişkenin farklı kullanımları, Bilinmeyen, Genel sayı,Değişen nicelikler, Değişken ve kelime problemleri.