The purpose of this thesis is to examine the existence of agglomeration economies (external economies) in Western Anatolian region of Turkey and the impact of agglomeration economies on regional growth in this area. For this purpose, employment growth, productivity growth and GDP per capita growth of cities are used as indicators of economic growth. In the analysis, the data which is designed for Turkey?s 35 most developed cities that are concentrated in Western Anatolia in the four-digit level of ISIC Revize.3 manufacturing industry (international industrial classification) is covering the years 1992-2001; also, GMM (Generalized Method of Moments) dynamic panel analysis methods are applied that is proposed by Arellano and Bond(1991).In addition to examining the impact of the agglomeration economies on cities growth, the difference of this dissertation from other studies in the literature is that it distinguished industrial diversity/ variety (Jacobs externalities) as related variety and unrelated variety.According to regression results, although MAR, Porter and Jacobs externalities have positive effect on employment growth, the effect of MAR and Porter externalities have been decreasing while the effect of Jacobs externalities (related variety) have been increasing over time. Regarding the productivity growth, the positive effect of MAR externalities and urbanization economies are founded; moreover, wage growth investment growth has positive effect on productivity growth. The only long-term positive impact of urbanization economies is found for gross domestic product per capita growth. In addition, historical and dynamic conditions of the cities should play an effective role in agglomerations and externalities as well as growth of cities. As a result, historical structure and aim of the policy should be taken into consideration while determining the regional policy of cities as well as the effects of externalities should not be forgotten.

Bu tezin amacı, Türkiye'nin batı Anadolu bölgesindeki yığılma ekonomilerinin (dışsal ekonomiler) varlığını ve bu bölgedeki illerin büyümesi üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu amaçla, illerin istihdam büyümesi, verimlilik büyümesi ve kişi başına düşen milli gelir büyümesi verileri illerin büyüme göstergeleri olarak kullanılmıştır. Analizde, Batı Anadolu bölgesinde yoğunlaşmış olan Türkiye'nin en gelişmiş 35 ili için düzenlenmiş 1992?2001 yıllarını kapsayan dört basamak düzeyinde ISIC Revize.3 imalat sanayi (uluslar arası sanayi sınıflaması) verileri kullanılmıştır ve Arellano ve Bond (1991) tarafından önerilen GMM (Genelleştirilmiş Moment Metodu) dinamik panel veri analizi yöntemleri uygulanmıştır.Yığılma ekonomilerinin illerin büyümesi üzerindeki etkilerini incelemenin yanında bu tezin literatüründeki diğer çalışmalardan farkı ise, endüstriyel çeşitliliği (Jacobs dışsallıkları) ilişkili çeşitlilik (related variety) ve ilişkili olmayan çeşitlilik (unrelated variety) olarak ayrılmasıdır.Regresyon sonuçlarına göre, MAR, Porter ve Jacobs dışsallıklarının istihdam büyümesine pozitif etkisi olmasına rağmen, MAR ve Porter dışsallıklarının etkisinin zamanla azalmakta, Jocabs dışsallıklarının (ilişkili çeşitliliğin) ise etkisi giderek artmaktadır. Verimlilik büyümesinde ise, MAR dışsallıkları ve kentleşme ekonomilerinin olumlu etkisinin yanında ücret ve yatırımlardaki büyümenin pozitif etkisi bulunmuştur. Kişi başına düşen milli gelir de ise sadece kentleşme ekonomilerinin uzun dönemde pozitif etkisi bulunmuştur. Ayrıca, şehirlerin tarihsel ve dinamik yapıları yığılmaların ve dışsallıkların oluşmasına ve şehirlerin gelişmesin de etkili rol oynamaktadır. Sonuç olarak, illerin sanayi politikaları belirlenirken illerin tarihsel yapıları ve hangi hedefe yöneleceği göz önüne alınmalı, bunun yanında dışsallıkların da etkileri unutulmamalıdır.