SUMMARYPurposeTo detect the musculoskeletal disorders of diabetes affecting the hand byultrasonography (US) and to study the relationship of these changes with the arterialDoppler blood flow pattern.Materials and MethodsBoth hands of 50 diabetic patients (age 53 ± 11.7years) (22 female, 28 male)were examined by US and compared to age and sex-matched control group (age53 ± 10,8 years) (21 female, 29 male). Median nerve diameters, area andcircumference measurements, flexor retinaculum thickness and tendinopathicchanges such as decrease in echogenicity, peritendinous fluid collection werestudied. Arterial Doppler echo pattern of radial, unlar and palmar arch arteries werealso studied. Clinical findings such as arthralgia, numbness and limited joint mobilitywere recorded.ResultsPatients group showed a significant increase (P<0.05) in median nerve (MN)diameters (3.8Ã5.1mm), MN area (15.5±5.1mm²), MN circumference (14.3±2.4mm)and flexor retinaculum (FR) thickness measurements (2.1±0.3mm), compared withthe control group values (2.7Ã4.0mm, 8.7±1.9mm², 11.1±1.3mm, 1.7±0.1mm,respectively). Monophasic arterial flow pattern was seen in 10 patients (%20) andrevealed a significant correlation with FR thickness (P=0.000), decreased tendonechogenicity (P=0.000), peritendinous fluid collection (P=0.000) and HbA1c(P=0.000). Clinical findings were also significantly correlated with arterialmonophasic flow pattern (P=0.022), FR thickness (P=0.012), peritendinous fluid(P=0.008), median nerve diameters (P=0.000), median nerve area (P=0.000), andcircumference measurements (P=0.000). No significant differences were foundbetween right and left hand in all the recorded measurements. However, All themeasurments were increased in female patients and a significant difference wasseen between both sexes in, MN area (p=0,003), MN circumference (p=0,040) andFR thickness (p=0,017).ConclusionWe can evaluate the musculoskeletal disorders of the diabetic hand byassessing the ultrasonographic findings of tendinopathy, presence of carpal tunnelsyndrome and the monophasic change in the arterial flow pattern. Moreover we mayuse these findings as a predicting factor for the possible changes in the future.

ÖZETAMAÇDiyabete bağlı olarak eldeki kas iskelet hastalıklarını US ile tespit etmek vearteryel dopplerdeki kan akım patern değişiklikleri ile arasındaki ilişkiyi saptamak.GEREÇ VE YÖNTEMYaş ortalaması 53 ± 11.7 yıl olan 50 diyabetik hastanın (22 kadın, 28 erkek)her iki eli US ile değerlendirildi. US'da median sinir çapı, alanı ve çevresi, fleksörretinakulumun kalınlığı (FR) ölçüldü. Diyabet hastası olmayan ve ellerinde herhangibir şikayeti olmayan yaş ortalaması 53 ± 10,8 yıl olan (21 kadın, 29 erkek) hastakontrol grubu olarak alındı. ki grupta tendonların ekojenitesindeki azalma,peritendinöz sıvı koleksiyonu gibi tendinopatik değişiklikler değerlendirildi. Radial,ulnar ve palmar ark arterlerinde arteriyel doppler akım paterni değerlendirildi. Artralji,ellerde uyuşma ve eklemlerde hareket kısıtlılığı gibi klinik bulguların varlığıdeğerlendirmeye alındı.BULGULARHasta grubunda median sinir çapları (3.8Ã5.1mm), alanı (15.5± 5.1mm²),çevresi (14.3±2.4mm) ve FR kalınlığı (2.1±0.3mm) kontrol grubuylakarşılaştırıldığında (sırasıyla 2.7Ã4.0 mm, 8.7±1.9 mm², 11.1±1.3 mm, 1.7± 0.1mm)hasta grubunda anlamlı artış saptandı (P<0.05). Monofazik akım paterni 10 hastada(%20) tespit edildi ve FR kalınlığı (P=0.000), tendon ekojenitesinde azalma(P=0.000), peritendinöz sıvı kolleksiyonu (P=0.000) ve HbA1c düzeyindeki artış ile(P=0.000) ile aralarında anlamlı korelasyon saptandı. Klinik bulgular ile arteryelmonofazik akım paterni (P=0.022), FR kalınlığı (P=0.012), peritendinöz sıvı(P=0.008), median sinir çapları (P=0.000), median sinir alanı (P=0.000), ve mediansinir çevresi (P=0.000) arasında anlamlı korelasyon saptandı. Diyabetik hastalarınsağ ve sol elleri arasında median sinir alan ölçümü, median sinir çevre ölçümü, FRkalınlığı ölçümü ile tendon ekojeniteleri ve peritendinöz sıvı için istatistiki açıdananlamlı fark saptanmadı. Hasta grubunda kadın ve erkek arasındaki median siniralanı (p=0,003), median sinir çevresi (p=0,040) ve FR kalınlığı (p=0,017) arasındaistatiksel olarak anlamlı fark bulundu. Kadın hastalarda median sinir alanı, mediansinir çevresi, FR kalınlığı artmış olarak bulundu.SONUÇDiyabetik elde gelişen kas-iskelet hastalıklarını (tendinopatik değişiklikler, KTSbulguları ve monofazik akım paterni varlığını ) US ile değerlendirebiliriz. leridegelişebilecek kas-iskelet komplikasyonlarının erken tanısında, bu US bulgularınıkullanabiliriz.