63 6.SUMMARY The objective of this study was to determine the effects of different density diets and different feeding methods on feed and water consumption, body weight change, egg production and egg quality, blood acid-base balance, hematocrit value and nutrient digestibility of laying hens at heat stress. 16 week old hens (Ross Brown) were divided into 6 group of 30 hens each and study was conducted in 3x2 factorial experiment design. Experimental diets were a normal nutrient density, Diet N ( %15 HP, 2700 kcal/kg ME ) or high nutrient density, Diet Y ( % 18 HP, 3025 kcal/kg ME).The diets were given to animals with three methods during heat stress. According to this feeding methods were as follows: Both of the diets were given to hens through traditional ways Control Group: On the hottest hours of days, feed withdrawal was conducted and the darkening was excluded, Withdrawal Group: and house was darkened by black curtains between 1400-18 00 p.m. and feed withdrawal was not done, Darkening Group. At the end of study, average daily feed intake were 112.48, 100.50, 118.01, 105.74, 123.82, and 1 1 1.82 in control N, control Y, feed withdrawal N, feed withdrawal Y, darkening N, darkening Y groups, respectively. Diets and feeding methods had significant effects on feed intake (P<0.01). The highest water intake was in control group, this group followed by feed withdrawal and darkening group (p<0.0l). During the treatment, the highest body weight was determined in darkening group, this group followed by feed withdrawal and control gr{>up. The differences among feeding methods were significant in groups (PO.01). The average egg production in groups were 57. 1 1, 59.43, 64.43, 65.62, 69.79, and 73.68 and egg weights were 53.05, 53.40, 54.35, 54.64, 55.19 and 55.30, respectively. The highest egg shell thickness, egg weight, egg specific gravity was found darkening group, this group followed by was withdrawal and control groups. Feeding methods had significant effects on egg shell thickness, egg weight, egg specific gravity, egg formation, egg yolk formation, haughunit(P<0.01). During the treatment, feeding methods had influence on blood pH, pCC>2, pHCCb concentration and hematocrit value (P<0.01).64 Digestibility of nutrient value were higher in darkening group, this group followed by withdrawal and control group with the particular consideration of feeding methods. The differences were significant statistically (PO.01). This results of investigation indicate that the darkening house between H00-^00 p.m. at heat stress had an increase in performance, egg production and quality and nutrient digestibility of laying hens.

61 5. ÖZET Bu çalışmada, ; sıcaklık stresine manız kalan yumurta tavuklarında, farklı yoğunluktaki rasyonlar ile farklı yemleme yöntemlerinin yem ve su tüketimi, canlı ağırlık i değişimi, yumurta verimi, yumurta kalitesi, kan asit baz dengesi, hematokrit değer ve ham besin maddelerinin sindirilme derecesi üzerine etkileri incelenmiştir. Araştırma, 3x2 faktöriyel deneme düzeninde, her birinde 30 adet, 16 haftalık Ross Brown yumurta tipi kahverengi melez tavuk bulunan 6 grupta yürütülmüştür. Araştırma rasyonlarını normal düzeyde besin maddesi içeren Rasyon N (% 15 HP 2700 kcal/kg ME) ve yüksek yoğunlukta besin maddesi içeren Rasyon Y (% 18 HP, 3025 kcal/kg ME ) oluşturmuştur. Bu rasyonlar üç farklı yemleme metoduyla sıcaklık stresindeki hayvanlara verilmiştir. Buna göre, geleneksel yöntemle her iki rasyon verilen grup Kontrol grubunu; günün en sıcak olduğu saatlerde yemliklerin çekilip, karartmanın uygulanmadığı grup Yem Çekme grubunu; günün en sıcak olduğu 14-18°° saatleri arasında yemliklerin çekilmeyip, kümesin siyah perdeler ile karartıldığı grup ise Karartma grubunu oluşturmuştur. Araştırma sonucunda, ortalama günlük yem tüketimi Kontrol N, Kontrol Y, Yem Çekme N, Yem çekme Y, Karartma N ve Karartma Y gruplarında sırası ile 112.48, 100.50, 118.01, 105.74, 123.82 ve 111.82 olarak belirlenmiştir. Gruplarda yem tüketimi bakımından yemleme metotları ve rasyonlar arasında önemli bir fark tespit edilmiştir (P< 0.01 ). En yüksek su.üketimi kontrol grubunda tespit edilirken bunu yem çekme ve karartma grupları izlemiştir (P<0.01 ). Araştırma boyunca en yüksek canlı ağırlık ise karartma grubunda tespit edilirken, en düşük canlı ağırlık kontrol grubunda belirlenmiştir. Su tüketimi ve canlı ağırlık bakımından yemleme metotları arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (PO.01). Gruplarda ortalama yumurta verimi sırası ile 57.11, 59.43, 64.43, 65.62, 69.79 ve 73.68; yumurta ağırlıkları ise 53.05, 53.40, 54.35, 54.64, 55.19 ve 55.30 olarak tespit edilmiştir. En yüksek yumurta kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, yumurta özgül ağırlığı karartma gurubunda elde edilirken, bunu sırasıyla yem çekme ve kontrol gurupları izlemiştir. Gruplar arasında yemleme metotları bakımından önemli bir fark bulunmuştur (PO.01). Yemleme metotları yumurta şekil ve sarı indeksi değerleri ile Haugh birimi üzerine de olumlu etki yapmıştır (P<0.01).62 Deneme boyunca yemleme metotları kan pH'sı, pÛ2, pC02, pHC03 ' konsantrasyonu ile hematokrit değerlerini olumlu yönde etkilerken, rasyonların bu parametreleri etkilemediği belirlenmiştir. En yüksek ham besin maddelerinin sindirilme dereceleri karatma grubunda tespit edilirken, bunu da yem çekme ve kontrol grubu izlemiştir. Yemleme metotlarının etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0.01). Sonuç olarak günün en sıcak olduğu 1400-1800 saatlerinde kümesin karartılması yumurta tavuklarında performansı, yumurta verimi ve kalitesi ile ham besin maddelerinin sindirilme derecesini arttırmıştır.