Proportional – integral-derivative (PID) controllers are the most used systems in the industrial field and find the most research and application area in control engineering. The control output is generated by the addition of three terms called proportional, integral and derivative. Some experimental methods have been developed to tuning the PID control parameters. These methods are applied to the open-line systems without control, but the parameters determined by these methods may not be effective in nonlinear, variable parameter and unstable systems. In this case, it is necessary to determine the optimal PID control parameters.In the scope of this thesis, liquid level control system which operated in Van Yüzüncü Yıl University, Department of Chemical Engineering was used. Dynamic data for control variable was obtained with step change applied to manipulated variable. The dead time, time constant and gain values were determined with the process reaction curve was prepared using step change effect. The optimum values of the PID control parameters are determined by Response Surface Method (RSM). Kp, τI, τD as independent parameters and ISE and IAE values are chosen as dependent variables (responses). Numerical values of the responses for the runs in the design matrices determined using closed-loop PID controller with liquid level system block diagram which designed in MATLAB/Simulink. Simulations in the proposed list by the trial version of Design Expert 7.0 program were performed in order and the IAE and ISE values calculated after the simulations were processed by processing the results. The models were developed through RSM in terms of related independent variables to describe the ISE and IAE as the two responses.Keywords: PID control, IAE, ISE, liquid level, response surface methodology.

PID kontrol ediciler, endüstriyel alanda halen en çok kullanılan ve kontrol mühendisliğinde en çok araştırma ve uygulama alanı bulan sistemlerdir. PID kontrol edici sinyali, oransal, integral ve türevsel olarak adlandırılan üç terimin toplanması ile kontrol çıktısı oluşturulur. PID kontrol parametrelerinin ayarlanması için bazı deneysel yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemler kontrolün olmadığı açık-hat sistemlere uygulanır ancak doğrusal olmayan, değişken parametreli ve kararsız sistemlerde bu yöntemler ile belirlenen parametreler etkili olmayabilir. Bu durumda optimal PID kontrol parametrelerinin belirlenmesi gereklidir.Bu tez kapsamında, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Kimya Mühendisliği Bölümünde bulunan sıvı seviye kontrol deney sistemi kullanılmıştır. Basamak etki değişimi ile hazırlanan reaksiyon eğrisi üzerinden deney sistemine ait ölü zaman, zaman sabiti ve proses kazancı belirlenmiştir. Optimum PID kontrol parametrelerinin değerleri, Cevap Yüzey Yöntemi (CYY) ile belirlenmiştir. Kapalı çevrim PID kontrolörü ile MATLAB/Simulink'te tasarlanan sıvı seviye deney sistemi blok diyagramı kullanılarak simülasyon sonuçlarının sayısal değerleri belirlenmiştir. Bağımsız parametreler olarak Kp, τI, τD ve bunlara karşılık deney sonrası hesaplanan ISE ve IAE değerleri bağımlı değişkenler (yanıt) olarak seçilmiştir. Design Expert 7.0 programı deneme versiyonu tarafından önerilen deney listesindeki deneyler sırasıyla gerçekleştirilmiş ve deneylerden sonra hesaplanan IAE ve ISE değerleri programa işlenerek sonuçlar değerlendirilmiştir.Anahtar kelimeler: Cevap yüzey yöntemi, IAE, ISE, PID kontrol, sıvı seviye.