The effects of boron (B) on the germination rate and localization of H2O2 in root tissues of four chickpea cultivars (Cicer arietinum L. cv. Hisar, cv. Işık, cv. Yaşa ve cv. Azkan) were investigated. The germination percentage of all chickpea cultivars was not affected by B concentrations up to 50 mM, and decreased by 100 mM and 150 mM about 16-25% at the end of 96 h, except cv. Hisar. At the highest B treatment (100 mM B) cv. Hisar seeds riched the 50% germination rate at 22 h while it was 33, 38, and 47 h in cv. Azkan, cv. Yaşa and cv. Işık seeds, respectively. In addition, root length of all cultivars was increased by 0.1 mM B treatment comparing to 0 mM B, and decresed by 15 mM B significantly.Histochemical detection of H2O2 in root tissues showed that was localised in cortex parenchyma cells surronding the central cylender at 0 and 0.1 mM B treatments in all varieties. Increasing B concentration into 15 mM increased level in epidermis and cortex parenchyma cells in all varieties in addition to appearance of H2O2 in xylem parenchyma of Işık and Yaşa cultivars.In conclusion, cv. Hisar was more tolerant to high B treatments than other cultivars during germination periode. It is suggested that 0.1 mM B can be used for fertilization and in seed osmopriming studies to improve seedling growth, and detection of H2O2 localization in root tissues can be used as a selection criteria for high B tolerant genotypes using a simple and economical method.Key words: Boron, chickpea, germination,H2O2 , root growth.

Borun (B) dört nohut varyetesinde (Cicer arietinum L. cv. Hisar, cv. Işık, cv. Yaşa ve cv. Azkan) çimlenme ve kök dokularındaki H2O2 dağımı üzerine etkileri araştırılmıştır. Tüm varyetelerin 96. saat sonundaki çimlenme yüzdeleri 50 mM B uygulamasına kadar etkilenmemiş, 75 ve 100 mM B da ise Hisar hariç diğer varyetelerde yaklaşık %16 - % 25 oranlarında düştüğü bulunmuştur. En yüksek B uygulaması olan 100 mM B' da Hisar tohumları % 50 çimlenme oranına 22 saat gibi bir sürede ulaşırken, Azkan, Yaşa ve Işık tohumları sırasıyla 33, 38 ve 47 saatte ulaşmıştır. Ayrıca 0.1 mM B uygulamasının 0 mM B' a göre tüm varyetelerde kök uzunluğunu artırdığı, 15 mM B uygulamasından itibaren ise önemli oranda düştüğü tespit edilmiştir.Kök dokularındaki H2O2 ' nin histokimyasal olarak belirlendiği bu çalışmada 0 ve 0.1 mM B uygulamalarında tüm varyetelerde H2O2 'nin sadece merkezi silindiri çevreleyen korteks parankima hücrelerinde dağılım gösterdiği bulunmuştur. Bor konsantrasyonu 15 mM' a çıkarıldığında ise yoğunluğu epidermis ve korteks parankima hücrelerinde artmış ve bu dokulara ek olarak özellikle Işık ve Yaşa varyetelerinin ksilem parankima hücrelerinde varlığı tespit edilmiştir.Hisar varyetesinin çimlenme evresinde yüksek B uygulamalarına diğer varyetelerden daha toleranslı olduğu bulunmuştur. Çalışma sonunda 0.1 mM B' un nohutta fide gelişimini artırmak amacıyla gübreleme ve tohum ozmopriming çalışmalarında kullanılabileceği, basit ve ekonomik bir yöntemle kök dokularında H2O2 dağılımının tespit edilmesinin ise yüksek B' a toleranslı genotiplerin belirlenmesinde bir seçme kriteri olarak kullanılabileceği önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bor, çimlenme,H2O2 , kök gelişimi, nohut.