Aim: The purpose of this study is to investigate the protective effects of dexmedetomidine on kidney applied before ischemia in the model of lower extremity ischemia-reperfusion (I/R) on the rats that cause diabetes through streptozotocin.Method: 24 Wistar rats were randomly categorized into four groups (n=6) as Control Group (group-C), diabetetes-control (group D-C), diabetes-I/R (group D-I/R), and diabetes-I/R-dexmedetomidine (group D-I/R-D). On diabetes groups, 55 mg/kg streptozotocin was administered as single dose intraperitoneal. The ones of which 72nd hour blood sugar confirmed at /above 250 mg/dl were identified as diabetic and laparotomy were applied to all of the groups under anesthesia at the end of the fourth week. No other application was carried out on group-C and group D-C. On the group D-I/R, an I/R was applied with two-hour periods by placing in and removing clamp in a regular order on infrarenal abdominal aorta. On the group D-I/R-D, intraperitoneal 100 μg/kg dexmedetomidine was applied 30 minutes before ischemia. At the end of the reperfusion period, renal tissue was removed for the purpose of biochemical and histopathological research.Findings: The levels of Thiobarbituric acid reactive substances (TBARS), Superoxide dismutase (SOD), Nitric oxide synthase (NOS), Catalase (CAT) and Glutathione S transferase (GST) in the group D-I/R were found significantly high compared to control and diabetes groups. The levels of TBARS, SOD, NOS, CAT and GST in the group dexmedetomidine were significantly low compared to the levels in D-I/R group. When examined histopathologically, it was observed that glomerular vacuolization (GV), tubular dilatation (TD), vascular vacuolization and hypertrophy (VVH), tubular cell regeneration and necrosis (THDN), tubular hyalin cylinders (THC), lymphocyte infiltration (LI), and tubular cell spill (TCS) significantly increased compared to the control group. Moreover, it was also observed that GV, VVH and THC damages in the group D-I/R statistically and significantly decreased in the group treated with dexmedetomidine.Conclusion: These findings indicate that dexmedetomidine applied 30 minutes before ischemia as 100 μg/kg has a protective effect for kidneys in terms of lower extremity ischemia-reperfusion damage on the rats that cause diabetes.Keywords: Ischemia- Reperfusion, dexmedetomidine, kidney, TBARS, SOD, NOS, histopathology.

Amaç: Bu çalışmanın amacı diyabet oluşturulan sıçanlarda alt ekstremite iskemi-reperfüzyon (I/R) modelinde iskemi öncesi uygulanan deksmedetomidinin böbrek üzerine koruyucu etkilerini araştırmaktır.Metod: Etik kurul onayı alındıktan sonra, yirmi dört tane Wistar rat randomize olarak dört gruba ayrıldı (n=6). Kontrol (grup K), diyabet-kontrol (grup D-K), diyabet-I/R (grup DM-I/R), diyabet-I/R-deksmedetomidin (grup D-I/R-D). Diyabet gruplarına 55 mg/kg streptozotosin tek doz intraperitoneal olarak uygulandı. 72. saat kan şekeri 250 mg/dl ve üzerinde saptananlar diyabetik olarak kabul edildi ve 4 hafta sonunda tüm gruplara anestezi altında laparotomi uygulandı. Grup K ve D-K'da başka bir işlem yapılmadı. Grup DM-I/R' da infrarenal abdominal aortaya sırayla klemp konup kaldırılması ile 2 saatlik periyodlarla I/R uygulandı. Grup DM-I/R-D' de iskemiden 30 dk önce intraperitonel 100 μg/kg deksmedetomidin uygulandı. Reperfüzyon dönemi bitiminde böbrek dokusu biyokimyasal ve histopatolojik incelemeler için alındı.Bulgular: D-I/R grubundaki Tiyobarbitürik asit reaktif substans (TBARS), Süperoksid dismutaz (SOD), Nitrik oksit sentaz (NOS), Katalaz (CAT) ve Glutatyon-S transferaz (GST) düzeyleri kontrol ve diyabet kontrol gruplarına göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Deksmedetomidin grubunda TBARS, NOS, CAT ve GST düzeyleri D-I/R grubundaki düzeylere göre anlamlı olarak düşüktü. Histopatolojik olarak incelendiğinde; DM-I/R grubunda, glomerüler vakuolizasyon (GV), tubüler dilatasyon (TD), vasküler vakuolizasyon ve hipertrofi (VVH), tubüler hücre dejenerasyonu ve nekroz (THDN), tubüler hyalin silindirler (THS), lenfosit infiltrasyonu (Lİ) ve tubüler hücre dökülmesi (THD) kontrol grubuna göre anlamlı arttığı görülmüştür. Ayrıca D-I/R grupta görülen GV, VVH ve THS hasarının deksmedetomidin ile tedavi edilen grupta istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu görüldü.Sonuç: Bu sonuçlar iskemiden 30 dk önce 100 μg/kg olarak uygulanan deksmedetomidinin diyabet oluşturulan ratlarda alt ekstremite I/R hasarında böbrekleri koruyucu etkiye sahip olduğunu göstermektedir.Anahtar Kelimeler: İskemi reperfüzyon, deksmedetomidin, böbrek, TBARS, SOD, NOS, histopatoloji.