This dissertation focuses on the last century of the Topkapı Palace, which is mostly overlooked. Focusing on the period beginning with the accession of Mahmud II until the foundation of the Republic and official declaration of the Topkapı Palace as a museum (1808-1924), this research chronologically investigates the physical, architectural, institutional, symbolic, and ideological transformations of the palace and documents the new functions it adopted. The Topkapı Palace was transformed with respect to Ottoman modernization that was shaped by the military, institutional, economical, and social reforms of the long nineteenth century, gradually losing its role as an imperial residence. However, the palace also sustained its ceremonial, architectural, and symbolic configuration and significance. This tension between continuity and change underpins the theoretical framework of this dissertation. The Topkapı Palace holds a significant place in the formation of museums in the Ottoman empire and modern Turkey. The dissertation offers a new, yet critical perspective on the established narratives of Ottoman museology, highlighting the role of the Topkapı Palace and scrutinizing its museumification during the course of the long nineteenth century. The royal collections, treasuries, and sultanic pavilions located in the inner courts of the imperial palace were opened for touristic visits and were performatively displayed to the foreign gaze. During the same era, a modern archeological museum and a school of fine arts emulating the Western model were also established in the outer gardens of the palace. In this respect, the Topkapı Palace became a venue and a medium for Ottoman self-representation.

Bu tez, Topkapı Sarayı tarihinde çok az çalışılmış bir döneme, sarayın son yüzyılına ışık tutma iddiasındadır. II. Mahmud'un tahta çıkışından, Cumhuriyet'in ilanına ve Topkapı Sarayı'nın resmen müze ilan edilmesine kadar geçen bir yüzyılı aşkın süre zarfında (1808-1924), Topkapı Sarayı'nın geçirmiş olduğu fiziksel, mimari, kurumsal, sembolik ve ideolojik dönüşümleri ve üstendiği yeni fonksiyonları kronolojik olarak ortaya koymakta ve kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Osmanlı hanedanı için mesken olma vasfını on dokuzuncu yüzyıl zarfında yitiren Topkapı Sarayı'nın Osmanlı modernleşmesi bağlamında uğradığı değişim ve dönüşümlerin yanı sıra sembolik, törensel ve mimari süreklilikler bu tezin kavramsal çerçevesini oluşturmaktadır. Bu çalışma uzun on dokuzuncu yüzyılda gerçekleşen askeri, idari, ekonomik ve sosyal reformların yansımalarını saray üzerinden okurken, aynı zamanda saray kompleksine eklenen, yenilenen, kaldırılan ve dönüştürülen yapıların da izini sürer ve sarayın edindiği yeni rolleri ve anlamları irdeler. Topkapı Sarayı, Osmanlı İmparatorluğu'nda müzeciliğin doğuşu ve gelişimi bağlamında da kritik bir yere ve önemde sahiptir. Bu tez, Topkapı Sarayı'nın on dokuzuncu yüzyıl süresince gerçekleşen müzeleşmesine ışık tutarken, aynı zamanda Osmanlı müzeciliği alanında yerleşmiş olan söylemleri de eleştirel bir şekilde sorgular ve yeni bir perspektif önerir. Bu dönemde sarayın iç avluları, saltanat koleksiyonları, hazineleri, ve sultan kasırları de yabancı misafirlerin ziyaretine açılmış ve saray koleksiyonları ilhamını eski saray geleneklerinden alan belirli bir törensellik gözetilerek, performatif bir şekilde sergilenmiştir. Aynı dönemde, Avrupa'daki muadillerinden ilhamla, imparatorluğun ilk modern arkeoloji müzesi ve güzel sanatlar okulu da sarayın dış bahçelerinde kurulmuştur. Bu bağlamda Topkapı Sarayı, Osmanlı İmparatorluğu'nun kendini farklı şekillerde temsilinin de mecrası ve mekanı olmuştur.