Aim: Evaluation of hyaluronic acid (HA) and versican levels and investigation the relationship of this extracelluler matrix (ECM) molecules with oksidative stress and ischemic markers in coronary artery diseases (CAD).Materials and Merhods: 60 patients diagnosed with CAD were divided into following three groups: Group 1-stable angina pectoris (SAP); Group 2-unstable angina pectoris/non-ST myocardial infarction (USAP/NSTEMI); Group 3-ST elevation myocardial infarction. The 20 patients with normal angiograpy were selected as a control group. The levels of HA, versican, matrix metalloproteinase-9 (MMP-9), oxidized LDL (Ox-LDL) and paraoxonase 1 (PON1) were measured by ELISA, and the levels of ischemia modified albumin (IMA) were measured by albumin cobalt binding assay. The levels of small dense LDL (sdLDL) were measured by a homogeneous assay in each groups. The gensini score, which is the indicator of coronary stenosis based on the result of angiography was calculated.Results: Serum levels of HA did not show any difference among the groups. Serum levels of versican were significantly lower in USAP/NSTEMI group than the other groups. The levels of MMP-9, Ox-LDL and IMA in acute coronary syndromes (ACS) groups were significantly higher than the other groups. The decrease in serum level of PON1 was observed in STEMI group as compared to control group. The level of sdLDL did not show any difference among study groups. Serum levels of HDL were decreased in ACS as compared to control group. IMA and MMP-9 levels were positively correlated with gensini score.Conclusion: We observed that the level of ECM molecules in atherosclerotic plaque could show difference in CAD. The elevated levels of MMP-9 and IMA in ACS which mean that these markers may be used in diagnosis of ACS. The showed correlation of this two markers with gensini scores could help to evaluate CAD before the angiography, and also it could help the folllowing up of CAD after angiography. It was found that HDL is superior to other lipid parameters in CAD. Morover, the increased level of oxidative stress in CAD was observed. We could suggest that these parameters could be useful for the diagnosis of CAD.Kewwords: Hyaluronic Asid, Versican, MMP-9, Oxidative Stress, IMA, Gensini Score, Coronary Artery Diseases.

Amaç: Koroner arter hastalıklarında (KAH), hiyalüronik asit (HA) ve versikan düzeylerinin araştırılması, bu ekstrasellüler matriks (ESM) belirteçlerin oksidatif stres ve iskemik belirteçler ile ilişkisinin incelenmesi.Gereç ve Yöntem: KAH tanısı konulan 60 hasta, stabil angina pektoris (SAP), unstabil angina pektoris/ST yükselmesiz miyokart enfarktüsü (USAP/NSTEMI) ve ST yükselmeli miyokart enfarktüsü (STEMI) olmak üzere 3 farklı gruba ayrıldı. Koroner anjiyografi sonucunda koroner arterleri normal olan 20 kişi kontrol grubu olarak seçildi. Her grupta; HA, versikan, matriks metalloproteinaz-9 (MMP-9), okside LDL (Ox-LDL), paraoksonaz 1 (PON1) seviyeleri ELISA ile ölçüldü. İskemi modifiye albümin (İMA) seviyeleri albümin kobalt bağlama metodu ile belirlendi. Küçük yoğun LDL (sdLDL) seviyeleri homojen metod ile ölçüldü. Hastaların anjiyografi sonuçlarına göre koroner darlığın bir göstergesi olan gensini skorları hesaplandı. Bulgular: Serum HA düzeylerinin KAH alt tiplerinde bir farklılık göstermediği tespit edildi. Serum versikan düzeyinin USAP/NSTEMI grubunda kontrol ve diğer KAH gruplarına göre düşük olduğu görüldü. MMP-9, Ox-LDL ve İMA seviyelerinin akut koroner sendrom (AKS)'larda (USAP/NSTEMI ve STEMI) artmış olduğu belirlendi. Serum PON1 seviyelerinin STEMI grubunda azalmış olduğu gözlendi. sdLDL seviyelerinin çalışma gruplarında farklılık göstermediği tespit edildi. Serum HDL seviyelerinin AKS'lerde azalmış olduğu görüldü. İMA ve MMP-9 seviyelerinin gensini skoru ile pozitif korelasyon gösterdiği belirlendi.Sonuç: Aterosklerotik plakların yapısında bulunan ESM moleküllerinin KAH'da serum seviyelerinin farklı olabileceği görüldü. MMP-9 ve İMA seviyelerinin AKS'de artmış olması, bu iki belirtecin AKS tanısında bir arada kullanılabileceğini gösterdi. Bu iki belirtecin gensini skorlarıyla korelasyon göstermesi, bu belirteçlerin anjiyografi öncesinde tanıya yardımcı olabileceğini ve anjiyografi sonrasında KAH takibinde faydalı olabileceğini gösterdi. HDL'nin KAH'da diğer lipit parametrelerinden üstün olduğu görüldü. Oksidatif stresin akut koroner sendromlarda artmış olduğu görüldü. Sonuçta, KAH tanısında bu belirteçlerin kullanımı faydalı olabilir. Anahtar Kelimeler: Hyalüronik Asit, Versikan, MMP-9, Oksidatif Stres, İMA, Gensini Skoru, Koroner Arter Hastalıkları.