ABSTRACT Ph. D. Thesis A RESEARCH ON THE DETERMINATION OF LANDSCAPE POTENTIAL AIMED AT TOURISM AND RECREATIONAL USAGE OF THE PROVINCE OF BEYŞEHİR AND ITS ENVHtONS Sertaç GÜNGÖR Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Landscape Architecture Supervisor: Prof.Dr. Mflkerrem ARSLAN Beyşehir is one of the oldest settlements of Turkey. The surrounding historical remains and monuments justify this. The history of Beyşehir, which extends to prehistoric times, has begun 8-10 thousand years ago. It has works of art from Hitrites, Romans and Hellenistic ages. Yet Beyşehir reached its prime when Anatolian Seljok's have given importance to Beyşehir, which have never been given before, built the summer capital of Anatolian Seljuk state named Kubadabad Because of these, surroundings of Beyşehir resemble an open air museum with its historical and natural beauties. With its surface area of 651 km2, forming 1/4 of the general area of Beyşehir Country, the lake Beyşehir is the third in largeness among the lakes in Turkey. The altitude of the Lake's Surface is 1116 above the sea-level. Its width varies between 10 and 25 km. Where as is length from the Northwest to the Southeast is 42 km.. Beyşehir Lake is a natural Lake with its fresh-water. It extends underground to Mediterranean through Manavgat River. The increasing touristic demand together with the commercial developments supported by the improving tourism sector, the rapid increase in population and the unplanned urbanization have gradually been causing more harm to natural and cultural resources of the country. The numbers of national and international congresses have been held in order to hinder this situation, and decisions have mutually been taken on preserving the environment not having to a degree of harmless that can not be restored. Furthermore, the use of lands should be limited in a convenient way. Thus, it will be possible to preserve the flora and fauna, which possess a special, endemic and rare habitat The prevention and preservation of the historical and cultural heritage will be transferred to the future generations, as well. Besides the touristic potential of the region, its natural specialties of landscape, and being a good source for scientific researches have had to be determined the criteria of its usage by taking especially these matters into consideratioa In this study natural and cultural attributes ofProvİEceofBeyşehir is analyzed and determined by means of GIS applications. 2003, 310 pages Key Words: Province of Beyşehir, tourism, recreation, Arcview, landscape potential.

ÖZET Doktora Tezi BEYŞEHİR İLÇESİ ve YAKIN ÇEVRESİ TURİZM ve REKREASYON KULLANIMINA YÖNELİK PEYZAJ POTANSİYELİNİN SAPTANMASI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Sertaç GÜNGÖR Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Danışman: ProfDr. Mükerrem ARSLAN Beyşehir ilçesi Türkiye'nin en eski yerleşimlerindendir. Bunu çevrede bulunan tarihi eserler ve abidelerle ortaya koymaktadır. Tarih öncesi devirlere uzanan Beyşehir'in geçmişi günümüzden 8-10 bin yıl öncesinden başlatılır. Hitit, Roma, Helenistik çağdan kalma eserleri bulunmaktadır. Fakat Beyşehir esas karakterini Anadolu Selçukluları devrinde bulmuştur. Beyşehir'e hiçbir dönemde verilmeyen önemi vererek Anadolu Selçuklu Devletinin yazlık başkentini Kubadabad adı ile anılan yerde kurmuşlardır. Bütün bunlardan dolayı, Beyşehir çevresi tarihi ve doğal güzellikleriyle bir açık hava müzesini andırır. Beyşehir Üçe yüzölçümünün l/4tmü (651 km2) ile Türkiye'nin 3. büyük gölü olan Beyşehir gölü teşkil eder. Gölün denizden yüksekliği 1116 m.dir. Eni 10-23 km arasında değişiklik gösterir. Kuzeybatı ve Güneydoğu doğrultusunda uzanan göl, 42 km boyundadır. Doğal bir göl durumunda olan Beyşehir Gölü'nün suyu tatlıdır. Yer aranda Manavgat Çayı ile Akdeniz'e ulaşır. Ülkemizde artan turizm talebi, bununla birlikte gelişen turizm sektörüne dayalı ticaretin ilerlemesi, hızlı nüfus artışı ve sağlıksız kentleşme, gün geçtikçe doğal ve kültürel değerlere daha Sızla zarar vermektedir. Bu durumu engelleyebilmek için, ulusal ve uluslararası pek çok toplantı yapılmış ve çevre koruma konusunda ortak kararlar alınmıştır. Bu anlamda amaç, çevrenin geri dönülmez biçimde zarar görmesinden önce, kullanımını uygun bir biçimde sınırlandırmaktır. Böylece, endemik, ender ve özel bir habitata sahip flora ve fauna değerlerini güvence altına almak mümkün olacaktır. Aynı zamanda, tarihi ve kültürel mirasın olumsuz etkilenmesinin önlenmesi, korunması ve gelecek nesillere aktarılması sağlanabilen Bölgenin turizm potansiyelinin yanında, doğal peyzaj özellikleri ve bilimsel çalışmalara iyi bir kaynak oluşturulması, bu konulara ağırlık verilerek koruma ve kullanım kriterlerinin belirlenmesini gerektirmiştir. Çalışma kapsamında, Beyşehir ilçesi ve yakın çevresinin doğal ve kültürel özellikleri CBS yardımıyla saptanmış ve analiz edilmiştir. 2003, 3 10 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Beyşehir, turizm, rekreasyon, Arcview, peyzaj potansiyeli.