Type 2 diabetes is one of the current health problems not only for Turkey but also for the global world, and is a rapidly spreading metabolic disease that affects national economies. Type 2 diabetes prevalence is the most commonly encountered form of diabetes increasing with each passing year. Today, possible effects of many natural and synthetic active agents continue to be the favorites of researchers, for the development of treatment methods intended for type 2 diabetes. In the present study, it was aimed to investigate the effects of safranal, one of the components of saffron plant, on the inflammation in the rats in which experimental type 2 diabetes was formed. Experimental models are used for being able to understand the occurrence stages of many diseases and to develop protection methods and treatment protocols. Type 2 diabetes is a disease characterized by insulin resistance and β cell dysfunction. Therefore, in the present study, HFD and STZ were used for being able to create an experimental type 2 diabetes. First, insulin resistance was created by administering HFD to the rats (except for the control group) for a period of 4 weeks, and then β cell dysfunction was formed by means of STZ injection (by two injections of a dose of 30 mg/kg, with one week intervals). After the administration of STZ, the rats having a minimum blood glucose level of 300 mg/dl were considered to be type 2 diabetic, and study groups were formed. In the first 6 weeks of the study, experimental groups were formed in 5 groups, after the stage of creating insulin resistance. The study groups were designed as control group (rats were given standard feed for a period of 10 weeks), HFD group (rats were fed with high-fat diet for a period of 10 weeks), HFD - Safranal group (the rats fed with high-fat diet for 10 weeks were then subjected to safranal treatment for 5 weeks), DYB group (the group in which diabetes was created with double and low-dose streptozotocin injection after 4 weeks of high-fat diet), and DYB - Safranal group (the diabetic group subjected to safranal treatment for the last 5 weeks). Throughout the study period (10 weeks), the weight gains and plasma glucose levels of the rats were determined each week and bi-weekly, respectively. At the end of the study, IFN-, IL–1β , IL–6, TNF–α and TAS – TOS levels in the pancreas and plasma were measured. In addition, the insulin levels in the plasma were determined. And the effect of safranal on Beta cell dysfunction and insulin resistance was detected by HOMA test.In the present study, safranal was found to decrease oxidative stress in both the plasma and pancreatic tissue. In addition, it was ascertained that safranal might decreased the inflammation by reducing TNF-α and IL-1β levels, in particular. It was concluded that safranal might be helpful in terms of reduction of diabetic complications, by means of its effects on both oxidative stress and inflammation, and that further studies should be carried out for this purpose.2014, xi + 73 pagesKeywords: Type 2 diabetes, Safranal, inflammatory cytokines, inflammation, oxidative stress.

Tip 2 diyabet sadece Türkiye'nin değil global dünyanın güncel sağlık sorunları arasında olup hızla yayılan ve ülke ekonomilerini etkileyen metabolik bir hastalıktır. Tip 2 diyabet prevalansı her geçen yıl artan ve diyabet hastalığının en sık görülen formudur. Günümüzde tip 2 diyabet tedavisine yönelik tedavi yöntemleri geliştirilmesi için doğal veya yapay bir çok aktif maddenin olası etkileri araştırmacıların gözdesi olmaya devam etmektedir. Bu bağlamda sunulan çalışmada deneysel tip 2 diyabet oluşturulan ratlarda, safran bitkisinin bileşenlerinden biri olan safranalın inflamasyon üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çoğu hastalığın oluşma aşamalarının anlaşılabilmesi, korunma yöntemleri ve tedavi protokollerinin geliştirilebilmesi için deneysel modeller kullanılmaktadır. Tip 2 diyabet insülin direnci ve β hücre disfonksiyonu ile karakterize bir hastalıktır. Bu nedenle sunulan çalışmada denesel tip 2 diyabet modeli oluşturabilmek için High Fat Diet (HFD) ve Streptozotosin (STZ) kullanılmıştır. Öncelikle ratlara (kontrol grubu haricinde) 4 hafta süre ile HFD verilerek insülin direnci oluşturulmuş, sonrasında STZ (birer hafta arayla 35mg/kg dozunda iki enjeksiyon yapılarak) enjeksiyonu ile β hücre disfonksiyonu oluşturulmuştur. STZ uygulaması sonrası kan glukoz düzeyleri 300 mg/dl ve üzeri olan ratlar tip 2 diyabet kabul edilerek çalışma grupları düzenlenmiştir. Çalışmanın ilk 6 haftasında insülin direnci ve diyabet oluşturma aşaması gerçekleştirildikten sonra deney grupları 5 grup halinde düzenlenmiştir. Çalışma grupları kontrol grubu (ratlara 10 hafta boyunca standart yem verildi), HFD grubu (ratlara 10 hafta boyunca yüksek yağlı diyet ile beslendi), HFD – Safranal grubu (10 hafta yüksek yağlı diyet ile beslenen ratlara 5. haftasından sonra safranal tedavisi uygulandı), DYB gurubu (4 hafta yüksek yağlı diyet uygulamasından sonra çift ve düşük doz streptozotosin enjeksiyonuyla diyabet oluşturulan grup), DYB – Safranal grubu (son 5 hafta safranal tedavisi uygulanan diyabetik grup) şeklinde dizayn edilmiştir. Çalışma süresince (10 hafta) her hafta rat ağırlık artışları, 2 haftada bir plazma glukoz seviyeleri belirlenmiştir. Çalışma sonunda pankreas ve plazmada IFN-, IL-1β , IL-6, TNF-α ve TAS – TOS düzeyleri ölçülmüştür. Ayrıca plazmada insülin seviyeleri belirlenmiştir. Safranalın Beta hücre disfonksiyonu ve insülin direncine etkisine ise HOMA testi ile saptanmıştır.Sunulan çalışmada safranalın hem plazma hemde pankreas dokusunda oksidatif stresi azalttığı belirlenmiştir. Ayrıca safranalın özellikle TNF-α ve IL-1β seviyelerini düşürerek inflamasyonu azaltmış olabileceği anlaşılmıştır. Safranalın hem oksidatif strese hemde inflamasyona olan etkileri sayesinde diyabetik komplikasyonların azaltılması açısından diyabetik tedavide faydalı olabileceği, bunun için daha ileri çalışmalar yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.2014, xi + 73 sayfaAnahtar kelimeler: Tip 2 diyabet,Safranal,inflamatuvar sitokinler,inflamasyon.