Fasteners have many advantages such as providing high clamping load, reusability, ease of manufacturability and being cheap, but loosening under vibration is an important problem. Several methods have been developed to ensure safety against the risk of loosening of fasteners. These methods are not preferred in most cases as generally cause an increase in weight and cost of the final product, also due to the limits of their use. As an efficient solution to these problems, special bolt under-head profiles are arisen. However, it is also known that none of the under-head profiles are verified by any kind of simulation and optimization methods and most of them are not producible by cold forging method. It is also seen in feasibility studies and literature survey that this situation cannot give efficient results by means of performance/cost ratio. In this study, loosening mechanism is modeled by using numerical simulation methods, experimental setup is prepared within parameters which are observed in the Junker vibration tests that they have effects on the process, then numerical simulations are run. Results are obtained for ten different objective criteria by using simulation model. Second model representing the simulation model is constructed by using genetic programming method. So-called method has not been used before, to estimate the loosening behavior of fasteners under dynamic and transversely vibrational loading conditions. Clamp loss is the criterion that describes loosening rate best within the ten objective criteria which are used in the estimation model. Genetic programming-based symbolic regression method is used for estimating the clamp loss.

Bağlantı elemanları, yüksek kilitleme kuvveti sağlamaları, tekrarlı kullanılabilmeleri, kolay üretilebilmeleri ve ucuz olmaları gibi avantajlara sahiptir, ancak titreşim altında gevşemeleri önemli bir sorundur. Cıvataların gevşeme riskine karşı emniyet sağlamak için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemler genellikle son üründe ağırlık ve maliyet artışına neden olmakta, ayrıca kullanım kısıtlarından dolayı pek çok durumda tercih edilmemektedir. Bu sorunlara bir çözüm olarak titreşim direnci sağlayan özel cıvata kafa altı profilleri verimli çözümler olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, piyasadaki kafa altı profillerinin herhangi bir simülasyon ve optimizasyon tekniği ile tasarlanıp doğrulanmadığı ve pek çoğunun da soğuk dövme yöntemi ile üretilebilir olmadığı bilinmektedir. Bu durumun fayda maliyet açısından verimli sonuçlar sağlamadığı fizibilite ve literatür araştırması çalışmalarında da görülmüştür. Bu çalışmada gevşeme mekanizması sayısal simülasyon yöntemi ile modellenerek, Junker titreşim testi ile sürece etkisi olduğu görülen parametreler dahilinde deney seti hazırlanmış, sonrasında simülasyonlar koşturulmuştur. Simülasyon modeli kullanılarak on farklı amaç kriteri için sonuçlar alınmıştır. Simülasyon modelini temsil eden ikinci bir model genetik programlama yöntemi kullanılarak kurulmuştur. Söz konusu yöntem daha önce dinamik ve yatay titreşimli yüklemeler altında çalışan bağlantı elemanlarının gevşeme davranışını tahmin etmek için kullanılmamıştır. Tahmin modelinde kullanılan on farklı amaç kriterinden gevşeme oranını en iyi ifade eden kriter kilitleme yükü kaybı olmuştur. Gevşeme hızını tahmin etmede kullanılan kilitleme yükü kaybı için genetik programla tabanlı sembolik regresyon yöntemi kullanılmıştır.