ABSTRACT Master Thesis UTILIZATION OF SEVERAL PLANT PROTEINS BY GRASS FISH (CTENOPHARYNGODON IDELLA VALENCIENNES, 1844) Ebru SERTEL Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Aquaculture 2005. Page: 44 In this study, it was investigated the effects of several plant proteins on the growth (live weight, total length, live weight gain, relative growth rate, spesific growth rate and condition factor), feed utilization (feed intake, feed conversion ratio, protein efficiency ratio, protein productive value, apparent digestibility ratio of nutrients and energy in the experimental rations) and meat quality (crude protein, fat. ash. fiber, nitrogen free extract, moisture and total energy) of grass fish (Ctenophcnyngodon idella). For this purpose, a control ration, contain 40% crude protein and 3469 kcal/kg total energy was prepared. Soybean meal (42.0%). corn meal (65.3%), cotton seed meal (55.9%) and sunflower seed meal (57.9%) were added in the experimental rations I. 2. 3 and 4 respectively instead of 50% fish meal protein used in the control ration. Crude protein and total energy levels of control and test rations were equalized. Tree replicates were conducted for each trials. The feed calculated as a percentage of the live weight was given to fishes three times in a day during 5 months at 25±1 `C of water temperature. There was a significant differences between test groups and control group in the live weight, total lenght. live weight gain, relative growth rate, spesific growth rate, condition factor, feed intake, feed conversion ratio, protein efficiency ratio, apparent digestibility ratio of nutrients and energy in the experimental rations (p<0.05). The highest values were obtained from control group that was followed by test groups I. 3. 4 and 2 respectively (p<0.05). There was a significant differences between the crude ash. fiber and nitrogen free extract values in the fish meat of the experimental groups (p<0.05). but these relations were not significant for the protein productive value and crude protein, fat. moisture and total energy in fish meat (p>0.05). Under the light of this study results, it is concluded that soybean meal, cotton seed meal, sunflower seed meal and corn meal were highly utilized by grass fish. Key Words: Grass fish. Ctenopharyngodon idella. plant protein sources, growth, feed utilization, meat quality.

ÖZET Yüksek Lisans Tezi OT BALIĞI {CTENOPHARYNGODON IDELLA VALENCIENNES, 1844)'NIN ÇEŞİTLİ BİTKİSEL PROTEİNLERİ DEĞERLENDİRMESİ Ebru SERTEL Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Yetiştiriciliği Anabilim Dalı 2005. Sayfa: 44 Bu çalışmada, çeşitli bitkisel proteinlerin ot balığı {Ctenopharyngodon idella)'mn büyüme (canlı ağırlık, toplam boy, canlı ağırlık artışı, oransal büyüme, spesifik büyüme oranı ve kondisyon faktörü), yem değerlendirme (yem tüketimi, yem dönüşüm oranı, protein etkinlik oranı, protein değerlendirme indeksi, araştırma rasyonlarındaki besin maddeleri ve enerjinin sindirilme oranları) ve et kalitesine (ham protein, ham yağ, kül. ham lif, azotsuz öz madde, su ve enerji) olan etkileri araştırıldı. Bu amaçla, %40 oranında ham protein ve 3469 kcal/kg toplam enerji içeren bir kontrol rasyonu hazırlandı. Kontrol rasyonundaki balık unu proteininin %50`si yerine soya küspesi (%42.0). mısır unu (%65,3). pamuk tohumu küspesi (%55,9) ve ayçiçeği tohumu küspesi (%57,9) katılarak sırasıyla 1. 2. 3 ve 4 nolıı deneme rasyonları oluşturuldu. Kontrol ve deneme rasyonlarının hanı protein ve toplam enerji düzeyleri eşitlendi. Denemeler üç tekrar halinde gerçekleştirildi. Balıklara canlı ağırlıklarının yüzdesi oranında hesaplanan yem miktarı, 25±1 °C su sıcaklığında, günde üç öğün halinde 5 ay süreyle verildi. Kontrol ve deneme gruplarının: canlı ağırlık, toplam boy. canlı ağırlık artışı, oransal büyüme, spesifik büyüme oranı, kondisyon faktörü, yem tüketimi, yem dönüşüm oranı, protein etkinlik oranı, yemlerdeki besin maddelerini ve enerjiyi sindirme oranları arasındaki farklılıklar önemli bulundu (p<0,05). En yüksek değerler kontrol grubundan elde edildi. Bunu sırasıyla; 1, 3. 4 ve 2 nolıı deneme grupları izledi (p<0,05). Araştırma gruplarına ait balık etlerinin ham kül. lif ve azotsuz öz madde oranları arasındaki farklılıkların önemli (p<0,05), protein değerlendirme indeksi, balık etinin ham protein, ham yağ, su ve enerji düzeyleri arasındaki farklılıkların ise önemsiz (p>0.05) olduğu tespit edildi. Bu çalışmada elde edilen verilerin ışığı altında, ot balığının soya küspesi, pamuk tohumu küspesi, ayçiçeği tohumu küspesi ve mısır ununu yüksek oranda değerlendirdiği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Ot balığı. Ctenopharyngodon idella, bitkisel protein kaynaklan, büyüme, yem değerlendirme, et kalitesi. IV.