The subject of this study is the background, dynamics and relationships of changing and differentiating organizational practices and forms of action of women's organizations. In this study we see the capacity of changes and opposition determined with the form of the relation of women's organizations with the women's movement and the relation with power structures such as government and main stream bodies. The argument of the study is: women's organizations' main aim is to be the part of women's movement which enables changes; they work for the targets of the movement; they make opposition to the main stream power structures and when as much as they bring on alternatives they develop their capacity of enabling changes and organizing opposition. The study is based on a feminist research carried out with seventeen different women's organizations in 2016 in Diyarbakır and Batman which have different experiences, ideological bases, organizational practices and networks. This research points out the role of 'social movement organizations' and 'women's NGOs' as two different perspectives; one, being a part of a movement, which has a women's liberation approach and an ideological base; the other, being founded in civil society area as a nongovernmental organization. The second mode of organization is strictly in relation with the trend of civil society and NGOization approach rising up in the whole world from the beginning of 1990's. This trend is majorly the reflection of reconciliation area which is constructed by the outcome of relations, the women's organizations developed with governmental institutions, main stream foundations and funding organizations. This mode of organizations emphasizes the cooperation and arrangements with these institutions and project based working forms for the resolution of women's problems. Most of this type of organizations have no opposition aim because they have supposed themselves outside the area of politics and ideologies. These two different trends both differentiating and existing together, with the authenticity of the research area, enlighten the discussions have been made in the women's movement for the last thirty years and provide an opportunity for the discussion of these subjects on the basis of feminist politics. Key words: Women's organization, NGOization, Social movement organization, Batman, Diyarbakır.

Bu çalışmada, kadın örgütlenmesindeki farklı örgütsel pratiklerin ve eylem biçimlerinin arka planları, dinamikleri ve bağlantıları konu ediliyor. Kadın örgütlerinin kadın hareketlerine bağlanma biçimlerinin ve devlet gibi iktidar yapılarıyla, ana akım yapılarla ilişkilenme düzeylerinin muhalefet etme ve değişim yaratma kapasitelerini nasıl belirlediği gösteriliyor. Çalışmanın argümanı, kadın örgütlerinin özünde değişim yaratma hedefi olan kadın hareketinin parçaları olarak konumlandıkları, hareketin hedefleri için çalıştıkları, ana akım iktidar yapılarına muhalefet ettikleri ve buna alternatifler geliştirdikleri ölçüde meydan okuma ve değişim yaratma kapasitelerinin arttığıdır. Çalışma, 2016 yılında Batman ve Diyarbakır'da farklı ideolojik temelleri, örgütsel pratikleri ve ilişki ağları olan on yedi kadın örgütünün deneyimine dayanarak yapılan bir feminist araştırmaya dayanıyor. Bu araştırma, kadın örgütlenmesinde 'toplumsal hareket' ve 'sivil toplum' denebilecek iki ayrı perspektifin belirleyici rol oynadığını; belli bir ideolojisi ve kadın kurtuluş perspektifi olan bir hareketin bileşeni olmak ile sivil toplum alanında Sivil Toplum Kuruluşu olarak kurulmak arasındaki farkı gösteriyor. İkinci örgütlenme tarzı, 1990'lardan itibaren dünya genelinde yükselen sivil toplumculuk ve STK'laşma eğilimiyle yakından ilgilidir. Bu eğilim büyük ölçüde kadın örgütlerinin devlet kurumlarıyla, ana akım kuruluşlarla ve fon kurumlarıyla geliştirdikleri ilişkiler sonucunda oluşan uzlaşma alanlarının yansımasıdır. Kadın sorunlarının çözümünde bu yapılarla işbirliğine, uzlaşmalara ve proje temelli çalışma biçimlerine vurgu yapar. Bu tarz örgütlerin çoğu kendilerini siyasetler ve ideolojiler dışında yapılar olarak varsaydıkları için doğrudan muhalefet etme amaçları yoktur. Hem bir arada varlıklarını sürdüren hem de ayrışan bu eğilimler, araştırma yapılan yerin özgünlükleriyle birlikte, genel olarak Türkiye kadın hareketi içerisinde son otuz yıldır yapılan bazı tartışmalara da ışık tutuyor ve bu konuların feminist politika temelinde tartışılmasına olanak sağlıyor. Anahtar kelimeler: Kadın örgütlenmesi, STK'laşma, Toplumsal hareket örgütü, Batman, Diyarbakır.