Objective: Intima hyperplasia and smooth muscle cell proliferation play an important role on therestenosis after the vascular interventions. Reconstruction is one of the most common interventionin the management of the obstructing artery diseases. Recently, the success of these kind ofinterventions are under expectations because of spontaneous thrombosis or restenosis. Aftervascular reconstructive interventions unlikely the acute obstruction in which acute thrombosis isimportant at the late stage intima hyperplasia caused by smooth muscle cell migration,proliferation and extracellular matrix deposition play an important role in narrowing or restenosis.Hyperplasic intima thickening is not only an adaptive progress against the hemodynamic stressbut also a characteristic of arterial injury healing. We assess the effect of tikagrelor on intimahyperplasia and smooth muscle cell proliferation at anastomosis performed in rabbit carotidartery .Materials and Method: In this study we planned to use 14 randomized New Zealand male rabbitweights 2 to 3 kilograms. Rabbits were seperated to 2 groups. A vertical neck insition was madein an appropriate position to all group rabbits and carotid artery was dissecated. The same arterytransected and using 8/0 polypropylene an anastomosis was performed with by one by technique.Group A rabbits (7) assigned as control group. No medication was given to this group. Tikagrelorwas administrated to group B(7) 60 mgr/kg/day twice a day peroral during 21 days. At the end ofthe day 21 the anostomosis performed carotid artery segments and the contralateral carotid arteryof only Group B rabbits were sent to histology laboratory to analyze. The preperations wereexamined under light microscope. Images were analyzed via digital image analyze program andlumen diamater, lumen area, intimal and medial thickness, medial area and lumen+media totalareas were estimated and results were evaluated.Findings: In the serial sections the average lumen diamater of group B was found higher than thegroup A and this difference was statically insignificant between group B and group A. The lumenarea of group B was found higher than the group A and this difference was insignificant betweengroup B and group A. When the section series were evaluated for thickness of intima of group Bwas lesser than group A and the difference was statically insignificant between group B and groupA. The evaluation of medial area of group B was higher than group A and the difference wasstatically insignificant between group B and group A. The evaluation of medial thickness showedthat it was higher in group B compared with group A and the difference was insignificant. Theevaluation of medial+lumen area of group B was higher than group A and the difference wasstatically insignificant between group B and group A.Conclusion: In line with the results from our study in clinical follow the actual use of ticagrelormuch longer than necessary, time limitations may have created. Long enough to create a structuralchange in the use of ticagrelor would be correct to conclude by providing repetition of animalexperiments. Besides that in humans before and after intake of the drug and use noninvasive measurement of carotid intima thickness may be useful . Ticagrelor, vascular intimal hyperplasiaoccurring after intervention and inhibition of smooth muscle cell proliferation, although thedifferences would not pose significant positive effects on induced vascular system(Lumendiameter, lumen area, intimal thickness, media thickness, the media area, the media + lumenthickness) may be used as an agent useful considering.Key words: Tikagrelor, intima hyperplasia, smooth muscle cell proliferation, anastomosis, rabbit.

Amaç: Vasküler girişimler sonrası gelişebilen restenoz üzerinde intima hiperplazi ve düz kashücre proliferasyonun büyük etkisi vardır. Tıkayıcı arter hastalıklarının tedavisinderekonstruksiyon oldukça sık kullanılan girişimlerden biridir. Günümüzde bu tarz girişimlerinbaşarısı spontan tromboz gelişimi veya stenoz oluşumu nedeni ile beklenenden daha azdır [1, 2].Vasküler rekonstruktif girişimlerden sonra akut trombüs oluşumunun önemli bir rol oynadığı anitıkanmanın tersine, geç dönemdeki daralma veya restenozda düz kas hücre migrasyonu,proliferasyonu ve ekstrasellüler matriks birikimi sonucu oluşan neointima hiperplazi önemli roloynamaktadır [1, 3, 5]. Hiperplazik intima kalınlaşma, arterlerin hemodinamik strese karşı normaladaptif bir özelliği olduğu kadar, arteriyel injurilerin iyileşmesinin de karakteristik bir özelliğidir[3]. Bu yüzden biz de, tavşanlarda karotis arterinde yapılan anastomozda tikagrelorun intimalhiperplazi ve düz kas hücre (endotel) proliferasyonu üzerine etkisini araştırdık.Materyal ve Metod: Çalışmamızda randomize olarak seçilen ortalama 2-3 kg ağırlığında 14 adetYeni Zelanda tipi erkek tavşan kullanıldı. Tavşanlar 2 gruba ayırıldı. Tüm gruplardaki tavşanlarauygun pozisyon verilerek, sağ vertikal boyun insizyonu yapıldı. Sağ karotis arterleri transekteedilerek 8/0 polipropilen sütür kullanılarak tek tek sütür tekniği ile anastomoz yapıldı. Grup A (7adet) tavşanlara herhangi bir ilaç verilmedi. Grup B (7 adet) tavşanlara toplam 21 gün 60mg/kg/gün dozunda günde 2 kez peroral olarak tikagrelor verildi. Tüm gruplardaki tavşanlar 21.günün sonunda anastomoz yapılan karotid arter segmenti ve sadece B grubundaki tavşanlarda karşı taraf ve anostomoz yapılan karotid arter çıkartılarak incelenmek üzere histoloji laboratuarınagönderildi. Hazırlanan preparatlar ışık mikroskopisinde incelendi. Ayrıca elde edilen görüntülerdigital görüntü analiz programı ile incelenerek lümen çapı, lümen alanı, intima kalınlığı, medialalan, media kalınlığı, lümen + media alan toplamları hesaplanarak sonuçlar değerlendirildi.Bulgular: Yapılan seri kesitlerde lümen çapı açısından Grup B'in ortalama lümen çapı Grup A'ınortalama lümen çapından daha büyük bulunmuş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bir farkyaratmamıştır. (p = 0.086). Lümen alanı açısından değerlendirildiğinde Grup B'in ortalama lümenalanı Grup A'dan daha geniş bulunmuş olup bu fark istatistiksel olarak anlamlı bir farkyaratmamıştır. (p= 0.475). Seri kesitler intima kalınlığı açısından değerlendirildiğinde Grup B'inortalama intima kalınlığı Grup A'dan daha az bulunmuş olup bu fark istatistiksel açıdan anlamlıbir fark yaratmamıştır (p =0.568). Media alanı açısından değerlendirildiğinde Grup B'in ortalamamedia alanı Grup A'dan daha fazla bulunmuş olup bu fark istatistiksel açıdan anlamlı farkyaratmamıştır (p = 0.153). Media kalınlığı açısından seriler değerlendirildiğinde Grup A'ınortalama media kalınlığı Grup B'den daha küçük bulunmuş olup bu fark istatistiksel açıdananlamlı bulunmamıştur (p = 1.000). Lümen+Media alan toplamları açısından değerlendirildiğindeGrup B nin ortalama lümen+media alan toplamları Grup A dan daha geniş bulunmuş olup bu farkistatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0.199)Sonuç: Çalışmamızdan çıkan sonuçlar doğrultusunda gerçek klinik izlemde çok daha uzun süretikagrelor kullanımı gerektiğinden,zaman bir sınırlama oluşturmuş olabilir. Yapısal bir değişikliğioluşturacak kadar uzun sürede tikagrelor kullanımı sağlanarak hayvan deneylerinintekrarlamasının doğru olacağı kanısındayız. Bunun yanısıra insanlardaki kullanımında ilacınalımının öncesi ve sonrasında noninvaziv olarak carotis intima kalınlıklarının ölçülmesinin defaydalı olabiliceği kanısındayız. Tikagrelor, vasküler girişimlerden sonra meydana gelen intimalhiperplazi ve düz kas hücre proliferasyonunun engellenmesinde her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmasa da vasküler sistem üzerinde oluşturduğu olumlu etkiler (ortalamalümen çapında artma, ortalama lümen alanında artma, ortalama intima kalınlığında azalma vb.)düşünüldüğünde yararlı bir ajan olarak kullanılabileceğidir.Anahtar Kelimeler: Tikagrelor, İntimal hiperplazi, Düz kas hücre proliferasyonu, Anastamoz,Tavşan.