From the past to the present, the universities which are the most important institutions in where knowledge is produced, have an increasing importance. Globalization causes disappearing borders and high competition and this affect the universities strongly.The universities in Turkey, especially most of the state universities, are active in education, research and also public service and divide their resources in these three fields. If the universities know in which field they are the best and how to redirect to that field, then they will be stronger in the global competition and also the governments can make resource allocation easily. But to achieve all of this, the Turkish higher education system must be restructured.In this study, it is emphasized on Turkish higher education system and how the differentiation can be done. Analyses are made in education, research and public service topics in 31 Turkish state universities by data envelopment analysis. Additionally, it is emphasized on the differences of the analyses and the fields which the universities should choose when the higher education system are restructured. Finally, it is made a general evaluation about the study and offered suggestions.

Geçmişten günümüze kadar, bilginin üretildiği en önemli kurumlar olan üniversitelerin önemi giderek artmaktadır. Küreselleşme nedeniyle ortadan kalkan sınırlar ve yüksek rekabet ise üniversiteleri fazlasıyla etkilemektedir.Türkiye'deki özellikle devlet üniversitelerinin büyük çoğunluğu hem eğitim hem araştırma hem de kamu hizmeti alanlarında faaliyet göstermekte ve kaynaklarını bu üç alana bölmektedir. Üniversitelerin hangi alanlarda etkin olduklarını belirlemeleri ve bu alanlara yönelmeleri hem onları küresel rekabette güçlendirecek hem de devlete kaynak dağılımında kolaylık sağlayacaktır. Bütün bunların gerçekleşmesi için ise Türk yükseköğretim sisteminin yeniden yapılandırılması gerekmektedir.Tez çalışmasında, Türkiye'deki yükseköğretim sistemi ve yükseköğretimde farklılaşmanın nasıl sağlanabileceği üzerinde durulmuştur. Türkiye'deki 31 devlet üniversitesi üzerinde veri zarflama yöntemi ile genel, eğitim ve araştırma başlıklarında analizler yapılmıştır. Ayrıca analizler arasındaki farklar ile yükseköğretim sistemi yeniden yapılandırılırken üniversitelerin hangi alanlarda faaliyet göstermeleri gerektiği üzerinde durulmuştur. En son olarak ise bütün çalışmanın genel değerlendirmesi yapılmış ve öneriler sunulmuştur.