Purpose: Normal bone mineralization requires normal hormone levels, adequate dietary intake of calcium (Ca), vitamin D and other nutrients. There is still controversy over the impact of diabetes mellitus on bone mass in children with Type 1 diabetes mellitus. Pyridinoline and deoxypyridinoline stabilize the collagen chains within the extracellular matrix. Urinary pyridinoline and deoxypyridinoline are known as specific bone turnover markers. The aim of this study was to investigate the relationship between bone mineral density, the levels of urinary pyridinoline and deoxypyridinoline in diabetic children and healthy controls.Patients and Methods: In this study, excretions of urinary pyridinoline and deoxypyridinoline in first morning void urine samples, serum Ca, phosphorus (P), magnesium (Mg), alkaline phosphatase (ALP) and parathormone (PTH) levels were determined in 50 diabetic children and 130 healthy controls, aged between 7 and 15 years. Bone mineral density was measured using dual X-ray absorbsiometry (DEXA) at the lumbal vertebrae 2-4.Results: Mean serum Ca, P, PTH levels and bone mineral density were similar between two groups (p>0.05). Mean serum ALP level was significantly higher in diabetic group than healthy controls (257.7±86.5 vs. 188.2±61.8; p<0.05, respectively). Both mean urinary pyridinoline and deoxypyridinoline excretions were significantly higher in diabetic group compared to healthy controls (127.4±95.5(23-574) vs. 88.7±63.7(7.5-394); p<0.05, respectively and 23.6±12.7(2.2-57) vs. 17.2±9.6(3.5-54.0); p<0.05, respectively). The mean urinary excretions of pyridinoline and deoxypyridinoline were similar in male and female patients within both groups. Furthermore, no significantly correlation was observed between bone mineral density and urinary pyridinoline and deoxypyridinoline levels in diabetic patients.Conclusion: Urinary pyridinoline and deoxypyridinoline excretions are higher in diabetic children than in healthy controls, suggesting the presence of increased bone turnover in diabetic patients. However, we did not observe negative effect of childhooddiabetes on bone mineral density. These results may suggest that diabetic patients are at risk for decreased peak bone mass.Keywords: Bone mineral density, childhood, diabetes mellitus, deoxypyridinoline, DEXA, osteopenia, pyridinoline.

Amaç: Normal kemik mineralizasyonu normal hormon düzeyleri, diyetle yeterli kalsiyum (Ca), vitamin D ve diğer besinlerin alımına ihtiyaç gösterir. Çocuklarda Tip 1 diyabetes mellitusun kemik kitlesi üzerindeki etkileri halen tartışmalıdır. Piridinolin ve deoksipiridinolin ekstrasellüler matriks içindeki kollajeni stabilize eder. İdrardaki piridinolin ve deoksipiridinolin kemik döngüsünün spesifik belirteçleri olarak bilinmektedirler. Bu çalışmanın amacı diyabetlilerde ve sağlıklı kontrollerde kemik mineral dansitesi (KMD), idrar piridinolin ve deoksipiridinolin düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.Hastalar ve Metod: Bu çalışmada yaşları 7 ve 15 arasındaki 50 diyabetli hasta ve 130 sağlıklı kontrol grubunda sabah ilk idrardaki piridinolin ve deoksipiridinolin atılımları ile serum Ca, fosfor (P), magnezyum (Mg), alkalen fosfataz (ALP) ve paratiroid hormon (PTH) düzeyleri değerlendirildi. KMD, dual X-ray absorbsiyometri (DEXA) kullanılarak lomber 2-4. vertebralardan ölçüldü.Bulgular: Ortalama serum Ca, P, PTH düzeyleri ve kemik mineral dansiteleri her iki grupta benzer idi (p>0.05). Ortalama serum ALP düzeyi anlamlı olarak diyabetli grupta sağlıklı kontrollere göre yüksek idi (257.7±86.5 - 188.2±61.8; p<0.05, sırasıyla). Hem ortalama idrar piridinolin hem de ortalama deoksipiridinolin düzeyleri diyabetli grupta sağlıklı kontrollere göre kıyaslandığında anlamlı olarak daha yüksekti (127.4±95.5(23-574)- 88.7±63.7 (7.5-394); p<0.05, sırasıyla ve 23.6±12.7(2.2-57) - 17.2±9.6(3.5-54.0); p<0.05, sırasıyla). Her iki grup içinde ortalama idrar piridinolin ve deoksipiridinolin düzeyleri kız ve erkek hastalar arasında benzerdi. Ayrıca diyabetli hastalarda kemik mineral dansitesi ve idrar piridinolin ve deoksipiridinolin düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı.Sonuç: İdrar piridinolin ve deoksipiridinolin atılımının diyabetli hastalarda sağlıklı kontrollere göre yüksek olması kemik döngüsünün diyabetli hastalarda artmış olduğunu göstermektedir. Fakat biz çocukluk diyabetinin kemik mineral dansitesi üzerinde olumsuz bir etkisini gözlemlemedik. Bu sonuçlar diyabetli hastaların azalmış zirve kemik kitlesi için risk altında olduğunu düşündürmektedir.Anahtar kelimeler: Çocukluk çağı, diyabetes mellitus, deoksipiridinolin, DEXA, kemik mineral yoğunluğu, osteopeni, piridinolin.