ABSTRACT THE COMPARISON OF TRADITIONAL AND ACTIVITY-BASED COSTING SYSTEMS FROM THE PERSPECTIVE OF COST-VOLUME-PROFIT ANALYSIS FOR PRODUCTION AND PROFIT PLANNING AND A TRIAL OF ACTIVITY-BASED MODEL İlhan D ALCI Ph.D.Thesis, Business Department Advisor: Assoc.Prof.Dr. Veyis Naci Tanış September 2004, 222 Pages This study first analyses traditional cost-volume-profit analysis. In doing so, the use of cost-volume-profit analysis for profit and production planning has been identified. In other words, it has been explained how to calculate the number of units that should be produced and amount of sales that should be attained in order to reach the break-even point. In this case, cost-volume-profit analysis for both single and multiple products have been explained. Then a new model, which is named activity-based break-even model, has been developed to use as an alternative to traditional break-even model in automated production environments. In addition, this study attempted to demonstrate with the help of several examples that, activity- based break-even model may produce more concrete results when compared to traditional break-even model. It is shown on a hypothetical factory setting that an Activity-Based Break-Even Model may provide more realistic results than a Traditional Break-Even Model does. Keywords: Activity-based Costing; CVP analysis; Break-even Analysis; IV.

ÖZET KAR PLANLAMASI SÜRECİNDE BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİNİN GELENEKSEL VE FAALİYETE DAYALI MALİYET (FDM) SİSTEMLERİ AÇISINDAN KIYASLANMASI VE BİR FDM MODEL DENEMESİ İlhan DALCI Doktora Tezi, İşletme Bölümü Danışman: Doç.Dr.Veyis Naci Tanış Eylül 2004, 222 Sayfa Bu çalışmada ilk olarak, geleneksel maliyet-hacim-kar analizi anlatılmıştır. Bu çerçevede, maliyet-hacim-kar analizinin üretim ve kar planlamasında nasıl kullanılabileceği açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, başabaş noktasına ve hedeflenen kar tutarına ulaşmak için üretilmesi gereken ürün miktarı ve yapılması gereken satış tutarının nasıl hesaplanması gerektiği anlatılmıştır. Bu bağlamda; maliyet-hacim-kar analizinin, hem tek bir ürün hem de birden çok ürünü içeren ürün karması için nasıl yapıldığı anlatılmaya çalışılmıştır. Daha sonra; teknoloji-destekli üretim ortamlarında, geleneksel maliyet-hacim-kar analiz yöntemlerinin uygun olmaması nedeniyle, geleneksel maliyet-hacim-kar analizine alternatif bir model geliştirilmiş ve bu model Faaliyete-Dayalı Başabaş modeli olarak adlandırılmıştır. Üretim ve kar planlamasında, faaliyete-dayalı başabaş modelinin geleneksel başabaş modeline kıyasla hangi şartlarda daha farklı sonuçlar vereceği hayali bir işletme üzerinde gösterilmeye çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Faaliyete Dayalı Maliyet; Maliyet-Hacim-Kar analizi; Başabaş noktası analizi. III.