vABSTRACTTHE EFFECT OF PRODUCT SUBSTITUTION ON NON-BOUNDARYINVENTORY LEVELSCompetitive business world makes it difficult for companies to have high customerloyalty. As the number of manufacturer companies in markets gets higher, customersexpect higher service level from these manufacturers. If a company wants to keep thecustomer satisfaction level high, it must present products to customers on the time andplace customers desire. Stock out cases have become nightmares for companies especiallyin recent years. Inventory management and production control are two topics that carefulattention must be paid in related decision making processes. In this thesis, studies arefocused on this problem. A system with random yields and two different product classes istaken into consideration. A model is developed that simplifies the decision makingprocesses related to production control and inventory management. In this model, productsubstitution method is applied at boundary and non-boundary states. Lost sales cost andsubstitution costs are valid in this model so that the difficulties manufacturers face insatisfying demands have been adapted to the model. Downward substitution is applied atboundary and non-boundary states both while upward substitution is applied only atboundary states. To simplify the decision making process, a methodology is presented thatprovides threshold values for production and substitution decisions. In addition, a simplermodel with only downward substitution at boundary states is used to test our model. Byrunning these two models under same parameter values, profit improvements that areobtained by applying the model developed in this research are observed.

viÖZETSINIR HAR C ENVANTER SEV YELER NDE ÜRÜN KAMES N NETK LERRekabetçi iş dünyası şirketler için müşteri sadakatine sahip olmayı zorlaştırmaktadır.Pazardaki üretici şirketlerin sayısı arttıkça, müşteriler de bu şirketlerden daha yüksekhizmet seviyesi beklerler. Bir şirket müşteri memnuniyet düzeyini yüksek tutmak istiyorsa,ürünlerini müşterilerin arzu ettikleri yer ve zamanda sunmak zorundadır. Stoksuz kalınandurumlar özellikle son yıllarda üreticilerin kabusu haline gelmiştir. Envanter yönetimi veüretim kontrolü, ilgili karar alma süreçlerine ihtimam gösterilmesi gereken iki konudur. Butezde, çalışmalar bu soruna odaklanmıştır. Rassal ürün çıktısı ve iki farklı ürün sınıfınınyer aldığı bir sistem dikkate alınmaktadır. Üretim kontrolü ve envanter yönetimi ile ilgilikarar alma süreçlerini basitleştiren bir model geliştirilmektedir. Bu modelde, sınırdaki vesınır haricindeki hallerde ürün ikamesi yöntemi uygulanmaktadır. Satış kaybı maliyeti veikame maliyeti bu modelde geçerlidir, böylece talepleri karşılamada üreticilerinkarşılaştıkları zorluklar bu modele uyarlanmıştır. Aşağı yönlü ikame sınırdaki ve sınırharicindeki hallerde uygulanırken yukarı yönlü ikame yanlızca sınırdaki hallerdeuygulanmaktadır. Karar alma sürecini basitleştirmek için, üretim ve ikame kararlarındaeşik değerleri ortaya koyan bir metodoloji sunulmaktadır. laveten, modelimizi sınamakiçin sadece sınırdaki hallerde aşağı yönlü ikameye olanak tanıyan daha basit bir modelkullanılmaktadır. Bu iki modeli aynı parametre değerleri altında çalıştırarak, buaraştırmada geliştirilen modeli uygulamanın sağlayacağı kâr atışları gözlemlenmektedir.