Heat of hydration and rate of heat evolution are two important characteristics of portlandcement hydration, significant for various concrete applications such as mass, hot-weather,and cold-weather concreting. The heat of hydration and rate of heat liberation of cementpastes, and concrete made with it, depend heavily on the chemical composition, fineness, and mineral admixture content of the cement used. This thesis investigates the influence ofcompound composition and GGBFS incorporation in different-sized portland cements onearly heat of hydration and rate of heat liberation. Several portland cements are produced by intergrinding clinker, gypsum and GGBFS in different proportions. The cements are sievedinto different particle size interval. Particle size distribution of each sample formed after sieving is measured with the laser diffraction method. Heat of hydration of samples is measured with an isothermal conduction calorimeter. Moreover, compound composition of each sample is calculated using the results of chemical analysis and quantitative determination of constituents. The result of each analysis is used to generate a correlation between fineness, GGBFS incorporation, chemical composition and heat of hydration. It is found in this study that early heat of hydration and rate of heat evolution decrease as the content of GGBFS is increased. Moreover, the heat peak that occurs due to renewed ettringite formation occurs earlier as the content of gypsum decreases, alkalis and the content of GGBFS increases. Finally, GGBFS content decreases and C2S content increases in the finer portions of the cements.

Çimentonun hidratasyon ısısı ve ısının oluşum hızı sıcak ve soğuk hava ile kütle beton dökümlerinde rol oynayan iki önemli faktördür. Çimento pastalarının ve bu çimento pastalarıile imal edilen betonun hidratasyon ısısı ve ısının oluşum hızı, kullanılan çimentonun kimyasal kompozisyonuna, inceliğine ve içerdiği mineral katkı miktarına önemli ölçüdebağlıdır. Bu tezdefarklı tane büyüklüğündeki Portland çimentolarının erken yaştakihidratasyon ısılarında ve ısı oluşum hızlarında cürufun ve çimentonun içindeki bileşiklerinetkisi incelenmiştir. Klinkerin alçı ve öğütülmüş yüksek fırın cürufu ile farklı oranlardaberaber öğütülmesi ile farklı çimento tipleri oluşturulmuştur. Bu çimentolar farklı boyaralıklarına elenmişlerdir. Eleme işleminin ardından ortaya çıkan numunelerin tane dağılımı, lazer kırılımlı tane dağılımı analizi ile ölçülmüştür. Numunelerin hidratasyon ısısı izotermal kalorimetre ile ölçülmüştür. Ayrıca bütün numunelerdeki bileşik oranları, kimyasal analizlerin sonuçları ile toplam katkı miktarlarının kullanılmasıyla hesaplanmıştır. Analiz sonuçları numunelerin hidratasyon ısıları ile incelikleri ve cüruf oranları arasında bir bağlantı oluşturmak amacıyla kullanılmıştır. Bu çalışmada çimentodaki cüruf oranının artmasının erken yaştaki hidratasyon ısısının azalmasına ve ısı oluşum hızının yavaşlamasına neden olduğu görülmüştür. Ayrıca gecikmiş etrenjit oluşumunun alçıtaşı miktarının azalması, granüle yüksek fırın cürufu ve alkali miktarının artmasıyla hızlandığı görülmüştür. Son olarak katkılı çimentolardaki incelik arttıkça C2S miktarının arttığı ve cüruf miktarının azaldığı görülmüştür.