-199- SUMMARY In this study, as the first project, various parts of Chelidonium majus L, growing wildly, in Demirköy (Kırklareli) Saka Lake surroundings have been anatomically investigated. In addition, anatomical investigations on Herba and Radix Chelidonii, prepared from this plant, have been carried out and also their quality control determinations have been conducted according to DAB 9. In this concept, determination of alkaloids by T.L.C and assays for ash, humidity and total alkaloidal content of Herba Chelidonii have been carried out. Although, it is not included in the monography of Herba Chelidonii, an assay for sulphate ash has been studied by using the method mentioned in DAB 9. The contents of chelidonine and protopine, the most important principle alkaloids, of Herba and Radix Chelidonii have been quantitavely determined by two different methods based on spectrometry and optical densitometry. Furthermore, optical densitometry based method, which is modified using DAB 9, has been assayed on the herb. As the second project of our study, Haplophyllum vulcanicum Boiss. & Heldr., a species of Haplophyllum genus, collected from Ulukışla (Niğde) and being phytochemically investigated in our department for its quinoline group alkaloids, coumarines and especially for its lignans, has been anatomically studied.

-198- ÖZET Bu araştırmada birinci proje olarak Kırklareli ilimizin Demirköy İlçesi Saka Gölü Longozu mevkiinde yabani olarak yetişen Chelidonium majus L bitkisinin muhtelif kısımlarıyla, bu bitkiden tarafımızdan hazırlanan Herba ve Radix Chelidonii droglarının anatomik olarak incelenmesine ilaveten anılan drogların DAB 9'a göre kalite kontrol denemeleri yapılmıştır. Bu çerçevede, 9. Alman Farmakopesi'nde anılan drog için istenen total kül, nem ve total alkaloit miktar tayini denemeleri ile droğun teşhis ve saflık kontrolü amacıyla yapılması istenen İ.T.K çalışması da gerçekleştirilmiştir. Anılan farmakopede istenmiş olmamasına karşın aynı farmakopede yer almış olan yöntemden yararlanılarak sülfat külü miktar tayini de yapılmıştır. Buna ilaveten, drogların taşıdıkları ana alkaloitlerin en önemlileri olan chelidonine ve protopine 'in miktarları biri spektrometrik, diğeri ise optik dansitometrik esaslı iki farklı yöntem kullanılarak tayin edilmiştir. Ayrıca optik dansitometrik esaslı yöntem, tarafımızdan DAB 9'dan yararlanılarak modifiye edildikten sonra bir örnekte uygulanarak denenmiştir. Araştırmanın ikinci projesinde ise halen Anabilim Dalımızda kinolin grubu alkaloitleri, kumarinleri ve özellikle de taşıdıkları lignanları bakımından fitokimyasal olarak araştırılmakta olan Haplophyllum türlerinden biri olan Haplophyllum vulcanicum Boiss. & Heldr. bitkisinin Ulukışla (Niğde)'dan toplanan örnekleri üzerinde anatomik çalışmalar yapılmıştır.