Similarity is a fundamental concept in psychology that underlies object recognition, classification and clustering. Psychologists have theorized many explanations for human mind's ability to perceive similarity. Yet, there is still no agreed upon theory, partly because similarity is quite subjective and varies with the features attended by the subject. In this thesis, we explored the concept of similarity for hand-drawn sketches, and address the problem of building a gold standard for assessing similarity and clustering free-form sketch scenes through perceptual similarity. Toward this end, we collected a large dataset consisting of 2400 hand-drawn scenes. We further designed a table-grouping protocol for obtaining a measure of similarity through similarity ratings of human assessors. We verified the validity of the constructed gold standard through inter-rater agreement. We evaluated the performance of the clustering system by measuring the degree of agreement with the constructed gold standard. We obtained high agreement scores, showing that the clustering system operates very similar to human way of grouping sketch scenes.

Benzerlik; nesne tanıma, sınıflandırma ve gruplama kavramlarının altında yatan psikolojideki temel kavramlardan biridir. Psikologlar, insan beyninin benzerliği algıla-ma yetisini açıklamak için bir çok teori ortaya atmışlardır. Fakat, kısmen benzerliğin öznel olması ve öznenin dikkat ettiği özelliklere göre değişmesi yüzünden, henüz üzerinde anlaşma sağlanan genelgeçer bir teori yoktur. Bu tezde, benzerlik kavramını elle çizilen çizimler için inceleyip, benzerlik ölçümü için bir altın standart oluşturma ve serbest formlu çizim sahnelerini algısal benzerlikleri üzerinden gruplama problemini ele aldık. Bu amaçla, elle çizilmiş 2400 çizim sahnesinden oluşan büyük bir veri kümesi derledik. Ayrıca, uzman insanların oluşturduğu gruplardan benzerlik değerlerini elde edebileceğimiz bir masa gruplama protokolü tasarladık. Oluşturduğumuz altın standardın doğruluğunu, kullanıcılar arasındaki uyumu ölçerek kanıtladık. Gruplama sisteminin performansını, oluşturulan altın standart ile uyum derecesini ölçerek değerlendirdik. Gruplama sisteminin insanların çizim sahnelerini gruplama şekline çok benzer çalıştığını gösteren, yüksek uyum skorları elde ettik.