The aim of this study was to determine the heavy metal tolerance and antibiotic resistance of the endospore-forming Bacillus sp. strains isolated from different soil samples For determining the tolerance of the isolated strains to heavy metals, CuSO45H2O, CdCI2H2O, ZnCI2, HgCI2, MnCI24H2O, NiCI26H2O ve Pb(NO3)2 were used as the metal salts and the lowest metal concentration that inhibites the growth of the isolates was considered as the MIC value. B. subtilis NRRL B209 was used as the reference strain. Although, as compared with the reference strain, the metal tolerance percentages of 161 isolates obtained from different soil samples were 98.13 % for lead, 89.44 % for copper, 55.27 % nickel, 50.93 % zinc, 29.81 % cadmium, and 4.34 % mercury, all isolates exhibited same tolerance as the reference strain to manganese. Antibacterial resistance of each isolate was determined by using the agar disc diffusion method. The antibiotic resistance percentages of the isolates were 47.82 % for cefotaxime, 21.11 % for ampicilline, 10.55 % for tetracycline, 8.07 % for clindamycin, 7.45 % for vancomycin, , 6.83 % riphamycin, 4.96 % for streptomycin, 3.72 % for erythromycin, 2.48 % for chloramphenicol and 0.62 % for imipenem. Four strains showing high tolerance to lead and mercury from 161 isolates were identified as B.pumilus T56, B.subtilis T62, B.cereus T65 ve Paenibacillus polymyxa T133 with VITEK identification testing system. According to the results obtained, there was no relation between the heavy metal tolerance and antibiotic resistance of the endospore-forming Bacillus sp. strains isolated.Keywords : Heavy Metal, Antibiotic, Bacillus sp.

Bu çalışmada farklı toprak örneklerinden izole edilen endospor oluşturan Bacillus sp. izolatlarının ağır metal toleranslılığı ve antibiyotik direncinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ağır metallere olan toleranslılık düzeylerinin belirlenmesi için CuSO45H2O, CdCI2H2O, ZnCI2, HgCI2, MnCI24H2O, NiCI26H2O ve Pb(NO3)2, metal tuzları kullanılmıştır. Üremenin görülmediği en düşük ağır metal konsantrasyonu, Minimal İnhibisyon Konsantrasyon (MIK) değeri olarak kabul edilmiştir. Referans suş olarak B. subtilis NRRL B-209 suşu kullanılmıştır. Referans suş ile kıyaslandığında, farklı toprak örneklerinden izole edilen 161 suşun % 98.13'ü kurşun, % 89.44'ü bakır, % 55.27'si nikel, % 50.93'ü çinko, % 29.8'i kadmiyum ve % 4.34'ü civa ağır metaline dirençli olmasına rağmen, izolatların tümünün mangan ağır metaline referans ile aynı direnci gösterdiği bulunmuştur. İzolatların antibiyotik direnci, agar disk difüzyon yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Tüm izolatların %47.82'sinin sefotaksim'e, %21.11'nin amfisilin'e, %10.55'inin tetrasiklin'e, %8.07'sinin klindamisin'e, %7.45'inin vankomisin'e, , %6.83'ünün rifamisim'e, %4.96'sının streptomisin'e, %3.72'sinin eritromisin'e, %2.48'inin kloronfenikol'e ve %0.62`sinin imipenem'e dirençli olduğu bulunmuştur. 161 izolattan kurşun ve civaya yüksek toleranslılık gösteren 4'ü, VITEK tanımlama testi ile T56 B.pumilus, T62 B.subtilis, T65 B.cereus ve T113 Paenibacillus polymyxa olarak identifiye edilmiştir. Elde edilen verilere göre izole edilen endospor oluşturan Bacillus sp. suşlarının ağır metal ve antibiyotik dirençliliği arasında bir ilişki görülmemiştir.Anahtar Kelimeler : Ağır Metal, Antibiyotik, Bacillus sp.